نقش اساسی دانشگاه‌ها در طراحی الگوی ایرانی اسلامی پیشرفت

به گزارش خبرنگار گروه دانشگاه ایسکانیوز، در سال 1397 سندی تحت عنوان الگوی پایه اسلامی و ایرانی پیشرفت توسط مقام معظم رهبری به نگارش درآمد تا جامعه علمی و دانشگاهی کشور بتواند به طور جامع و کامل محورهای این سند را بررسی و در راستای پیشرفت کشور اجرایی سازد.

در همین راستا مقرر شد تا اهم مبانی و آرمان‌های پیشرفت و همچنین افق مطلوب کشور در پنج دهه آینده که توسط رهبر معظم انقلاب، ترسیم و تدابیر مؤثر برای دستیابی به آن طراحی شد، در راستای بررسی بیشتر و بهره مندی از مشورت و تخصص نخبگان، به دستگاه ها، مراکز علمی و تمامی صاحب‌نظران مربوطه ارائه شد.

ایشان همواره هدف انقلاب اسلامی را تحقق تمدن اسلامی خواندند و با اشاره به مبانی غلط و ناکارآمد، الگوهای توسعه‌ جهانی و ضرورت ارائه‌ الگوی جدید اسلامی ایرانی و استفاده از ظرفیت غنی و قوی منابع اسلامی و حوزه‌های علمیه، برخورداری از قوت علمی و همچنین گفتمان‌سازی را از الزامات تولید و تدوین الگوی اسلامی - ایرانی پیشرفت برشمردند.

نگاه ما به این الگو به عنوان نقشه جامه تحول کشور و جامعه است و نیازمند عزم ملی است و این عزم ملی از طریق گفتمان حاصل می شود که در مرحله اول نخبگانی و بعد تعمیم به عموم مردم جامعه است.

ویژگی دیگر الگوی پایه اسلامی ایرانی پیشرفت، بلندمدت بودن آن است به طوری که همه اقشار و گروه های صاحب‌نظر علاقه مند به پیشرفت کشور در آن مشارکت دارند.

سند الگوی ایرانی اسلامی پیشرفت در ایران اشاره می‌کند در 50 سال آینده کشور ایران باید از حیث شاخص‌های عدالت و پیشرفت جزو چهار کشور برتر آسیا و هفت کشور برتر جهان قرار بگیرد.

بخشی از متن الگوی پایه اسلامی ایرانی پیشرفت به این شرح است:

الگوی پایه، چارچوب الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت و معرف سیر کلی تحولات مطلوب ایران در عرصه‌ فکر، علم، معنویت و زندگی به سوی تمدن نوین اسلامی ایرانی در نیم‌قرن آینده است.

این الگو با مشارکت گسترده متفکران و صاحب‌نظران ایرانی و بر اساس جهان‌بینی و اصول اسلامی و ارزش‌های انقلاب اسلامی و با توجه به مقتضیات اجتماعی و اقلیمی و میراث فرهنگی ایران، بر طبق روش‌های علمی و با استفاده از دستاوردهای بشری و مطالعه آینده‌پژوهانه تحولات جهانی طراحی شده و شامل مبانی، آرمان‌ها، رسالت، افق و تدابیر است.

این الگو با ایمان استوار و عزم راسخ و تلاش عظیم و مدبرانه مردم و مسئولان جمهوری اسلامی ایران اجرا خواهد شد که از مبانی آن می توان به مبانی خداشناختی، مبانی جهان‌شناختی، مبانی انسان ‌شناختی، مبانی جامعه ‌شناختی، مبانی ارزش‌ شناختی، مبانی دین ‌شناختی اشاره کرد.

به موازات گسترش تمدن غربی به سایر نواحی عالم، تعارض میان دین و توسعه پیشرفت در علم و فناوری که سابقه‌ای طولانی در غرب مسیحی داشت، به مسئله‌ای برای سایر نظام‌های معرفتی و دینی تبدیل شد که دچار چنین مسئله‌ای نبودند.

با توجه به این که دهه چهارم انقلاب، دهه پیشرفت وعدالت نام گذاری شده، شروع این بحث‌ها نیز از ابتدای دوران انقلاب اسلامی بوده است، در همین راستا بحث مهم دیگر، آینده پژوهی است که یکی از نیازهای مهم در طراحی الگو بوده و در مسیر، آسیب شناسی برنامه های کشور انجام شد و همچنین مدل های رایج توسعه و پیشرفت شناسایی شدند.

از آنجایی که منابع فرهنگی و معنوی، مهم‌ترین منبع توانمندی و مزیت جوامع اسلامی است، تهدیدهای نرم‌افزاری نسبت به سایر تهدیدها از اهمیت و حساسیت بیشتری برخوردار است و شکست و بحران در حوزه فرهنگی، به منزله اختلال در حوزه‌های مختلف حیات یک جامعه است؛ زیرا مهم‌ترین تکیه‌گاه و نقطه ثقل همبستگی، وحدت، هویت ملّی و علّت وجودی کشورهایی نظیر کشورهای مسلمان، به ماهیت فرهنگ و ساختار اعتقادی ایشان بازمی‌گردد و با از بین رفتن این زنجیره همبستگی و هویت ملّی، بقای دولت‌ها دیگر موضوعیتی نخواهد داشت.

در واقع بزرگ‌ترین وجه‌ تمایز سند جمهوری اسلامی ایران از دیگر اسناد توسعه رایج، همین بعد عدالت محوری‌اش است. ما در این سند تلاش کردیم در بحث‌های مختلف، بحث عدالت را پررنگ ببینیم و آن را هم در مبانی، هم در افق و هم در تدابیر جاری سازیم.

دکتر هادی اکبرزاده عضو شورای عالی الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت و استاد دانشگاه صنعتی اصفهان در گفت و گو با خبرنگار گروه دانشگاه ایسکانیوز، اظهار کرد: بحث طراحی الگوی بومی کشور از مباحثی است که چندین سال است در مجامع علمی کشور مطرح شده و قطعا در راستای ارتقا و پیشرفت همه جانبه کشور نیازمند یک الگوی مدون ایرانی و اسلامی هستیم.

وی ادامه داد: در همین راستا، در سال 90 مرکز الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت تاسیس شد که دارای ساختارها و ماموریت هایی بوده که ماموریت محوری این مرکز این است که به کمک جامعه علمی و دانشگاهی کشور این الگو را طراحی کند.

اکبرزاده تصریح کرد: در همان زمان فعالیت ها در چارچوب این ماموریت آغاز شده و در این 7 سال تلاش گسترده ای توسط جمعی از اندیشمندان و صاحب نظران حوزه و دانشگاه انجام گرفته است تا بتوانیم به الگوی پایه اسلامی و ایرانی پیشرفت دست یابیم.

وی افزود: طبق برنامه ریزی ها و زمانبندی های انجام شده باید تا دو سال آینده، الگوی نهایی را با همکاری و بهره مندی از نظرات جامعه علمی و دانشگاهی و همچنین راهنمایی های نخبگان و اندیشمندان حوزه های مختلف نهایی کنیم و امیدواریم که به زودی به نسخه ارتقا یافته و نهایی الگو دست پیدا کنیم.

اکبرزاده بیان کرد: در واقع این الگو، بالاترین سند راهبردی کشور بعد از قانون اساسی خواهد بود و تمامی اسناد دیگر زیر مجموعه آن خواهند بود و از جهت جایگاه، در مرتبه بسیار رفیعی قرار خواهد گرفت.

وی در ادامه گفت: در حال حاضر ما 14 اندیشکده مختلف در کشور داریم که حلقه واسطی میان مرکز الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت و همچنین دانشگاه های مختلف در سراسر کشور هستند و در هر یک از آن ها جمعی از شخصیت های علمی حضور دارند که عمدتا از جامعه دانشگاهی و حوزوی هستند.

اکبر زاده در پایان تاکید کرد: در واقع دانشگاه ها نقشی اساسی در طراحی این الگو خواهند داشت و مشارکت آن ها در طراحی این الگو بسیار مهم و حیاتی است که تمامی تلاش خود را به کارمی گیریم تا این ارتباطات را تقویت بخشیم و به اهداف کلان و ارزشمند در مسیر توسعه و پیشرفت کشور دست پیدا کنیم.