انديشكده آب، محيط زيست، امنيت غذايي و منابع طبيعي

 

اطلاعات ساختاري

1- رئيس انديشكده

 

دكتر عباسعلي زالي

پيشينه علمي و اجرايي

 

2- دبير انديشكده

 

 

دكتر محمدحسن روزي‌طلب

پيشينه علمي و اجرايي

 

اطلاعات ماهوي

1- تعريف عنوان

 

بهره‌گيري صحيح از  منابع طبیعی ، حفظ و تقويت محيط زيست،  سرسبزي و آباداني مرز و بوم وتأمين سلامت و امنيت غذايي پایه های اصلی برای پيشرفت در هركشور محسوب مي‌گردند. در كشور ما نیز با توجه به  شرایط خاص اقلیمی ، آموزه‌هاي ديني و مفاد بسياري از احاديث و روايات و نيز تأكيدهاي خاص حضرت امام (ره) و مقام معظم رهبري به كشاورزي را از  اهم امور  و هدايت و اجراي آن را از پايه‌هاي اصلي  توسعه اقتصادی و مورد نیاز برای پیشرفت در سایر بخش ها و پایه ای مهم برای حفظ استقلال كشور تلقي نموده‌اند.  لذا در هر نوع طراحي براي پيشرفت بایستی موارد فوق الذکر از جايگاه بسيار ويژه‌ برخوردار  باشند.

رویکرد بنیادی کشور بر  تامین  سلامت و امنیت غذایی جامعه با رعايت حفظ و تقويت منابع طبيعي و محيط زيست و تکیه بر تولید  پایدار داخلی استوار است . با توجه بشرایط خشک و نیمه خشک کشور،  بهره برداری بهینه از آب و سایر منابع   طبیعی نقش تعین کنندهای در توسعه کشاورزی و تولید  موادغذایی مورد نیاز جمعیت   و مواد اولیه مورد نیاز بسیاری از صنایع  کشور  را بر عهده دارد.

 

در حال حاضر حدود  85  تا 90  در صد آب مورد استحصال کشور در بخش کشاورزی  مصرف می گردد  و این در حالیست که متوسط جهانی ان در حدود 70 در صد است.  کاهش شدید سطح سفره آب های زیرزمینی و شور شدن انها در اثر برداشت بی رویه و حفر چاه های غیر مجاز در بسیاری از دشت ها، محيط زيست، حیات شهر ها و امنیت  غذایی جمعیت رو به رشد کشور را در معرض تهدید جدی قرار داده است. لذا افزایش بهره وری مصرف آب د ر بخش  کشاورزی و سایر بخش ها ی کشور از اهمیت و اولویت  ویژه ای  بر خودار است.  همچنین حفظ محیط زیست و بهره برداری پایدار از منابع طبیعی تجدید شونده (  شامل منابع خاک ، مراتع ، جنگلها، تنوع زیستی و..... ) که  زیر بنای تامین امنیت غذائی و چرخه طبیعی منابع آب می باشند، برای  ادامه حیات کشور بسیار مهم و ضروری است .

 

 لذا دستیابی به الگوی مناسب پیشرفت  در زمینه  تامین امنیت غذائی  ، افزایش بهره وری و مدیریت  اصولی از منابع طبیعی ، آب  و حفظ محیط زیست اهمیت ویژه ای برای بهبود معیشت و سلامت مردم و همچنین حفظ  تمدن  و اسقلال کشور دارد. بدین لحاظ اندیشکده امنیت غذایی، آب، محیط زیست و منابع طبیعی یکی از ارکان لازم و موثر در حیطه کار مرکز الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت  بشمار می رود و  جایگاه  برجسته و تعین کننده ای  برای دستیابی به سایر اهداف مرکز دارد.

 

2- تعريف قلمروي موضوعي

 

این اندیشکده  مباحث مهمی در  عرصه اقتصادی- اجتماعی شامل   امنيت غذايي، آب، محیط  زیست و منابع طبیعی در حیطه وظایف و  دستور کار خود قرار داده است. پیشرفت در زمینه های  فوق الذکر  موجب ثبات اقتصادی، اجتماعی و حفظ منابع طبیعی و زیست بوم  کشور می گردد.

در اغاز  بایستی  مسائل مهم ، نكات اساسی و تعيين كننده‌اي كه موجبات پيشرفت در حوزه   امنیت غذایی ، آب، محیط زیست و منابع طبیعی را فراهم مي‌آورد شناسايي و جايگاه  انها را  در الگوي مورد نظر تبيين شود تا در  روند  تدوین هر برنامه ای که براي  پیشرفت كشور تهيه و به اجراء در مي­‌‌‌‌‌آيد، رشد و توسعه‌ي متوازن  و بهم پیوسته در بين مجموعه فعاليت‌هاي مختلف  تحقق یابد. بدين لحاظ و با توجه به مسئوليت‌هايي كه بر عهده‌ انديشكده نهاده شده است مراحل و مباحث زیر در دستور کار اندیشکده قرار دارد.

1- بررسی اسناد و مدارک بالادستی کشور در زمینه توسعه کشاورزی و منابع طبیعی، آب و محیط زیست  و همچنین بررسی موفقیت ها و تجارب  کشورهای مختلف جهان در زمینه تامین امنیت غذایی، آب، محیط زیست و منابع طبیعی.

2- بررسی ظرفيت‌هاي اقليمي ،  اقتصادی ، منابع طبيعي ، انساني و فرهنگي و نيز تجارب و موفقیت‌هاي کشور در سی سال گذشته در تدوین و اجرای برنامه­های توسعه به منظور تأمین امنیت غذائی، بهره برداری بهینه  از منابع آب ، حفظ محیط زیست و   بهره­برداری پایدار از سایر منابع طبیعی شامل خاک، مراتع و جنگلها.

3- ارزیابی چالشهاي اساسی و  بررسی فرصت های موجود در رسیدن به اهداف توسعه پایدارکشاورزی و منابع طبیعی.  و بررسی نگرش‌های  جدید برای رسیدن به توسعه  مطلوب ،  متوازن و پایدار کشاورزی ، منابع طبیعی، آب و محیط زیست.

4- برگزاری گفتمان ملی با همکاری کلیه نهادها و دستگاه­های اجرایی، آموزشی و پژوهشی کشور و نهادهای  مدنی و غیر دولتی برای دستیابی  به مبانی، اصول  و نظریه های مناسب پیشرفت در زمینه مرتبط با وظایف اندشکده.

5- ارایه  اصول، مبانی و اسناد لازم برای تدوین الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت برای تامین امنیت غذایی ، توسعه پایدار کشاورزی، بهره بردار ی اصولی از منابع طبیعی تجدید شونده  و  افزایش بهره وری آب  ومدیریت بهینه  محیط زیست کشور.  

 

3- تشريح حوزه كاربردي و مخاطبان

 

مخاطبان و  سازمان ها و نهادهای ذیربط در ارتباط با فعالیت ها اندیشکده :

- وزارت جهاد کشاورزی ،

- وزارت نیرو،

- سازمان محیط زیست،

- دانشگاهها و دانشکده های کشاورزی، منابع طبیعی و محیط زیست.

- فرهنگستان علوم  - گروه کشاورزی ،

- انجمن های علمی  در رشته های کشاورزی ، منابع طبیعی، آب  و محیط زیست،

- سازمان نظام مهندسی کشاورزی.

- اتاق بازرگانی، معادن  صنایع و کشاورزی ایران،

- اتحادیه ها و تولید کنندگان کشاورزی و صنایع غذایی ودست اندرکاران و بهره برداران  متابع طبیعی وسایر تشكل‌هاي صنفي از جمله خانه كشاورز

- نهاد های مدنی و سازمان های غیر دولتی فعال در کشاورزی، آب و محیط زیست و غیره

 

4- تشريح ارتباط موضوعي با ديگر انديشكده‌ها

 

عنوان اندیشکده مرتبط

نوع و موضوع ارتباط

اقتصاد

کشاورزی، آب ، منابع طبیعی و اقتصاد

انرژی

کشاورزی، آب و انرژی

اندیشکده فضای کسب‌وکار

کشاورزی و اشتغال

امایش بنیادین

کشاورزی - منابع طبیعی و آمایش سرزمین

امور اجتماعي، جمعیت و نیروی انسانی

کشاورزی ، جمعیت و توسعه نیروی انسانی

عدالت

کشاورزی و عدالت اجتماعی

خانواده

کشاورزی و خانواده

علم

کشاورزی و علم

سلامت و تأمین اجتماعی

امنیت غذایی و سلامت

چرخه نوآوری

کشاورزی و چرخه نوآوری

فقه و حقوق اسلامی

کشاورزی - منابع طبیعی و حقوق اسلامی و مالکیت اراضی

معماری، شهرسازی، مسکن و حمل‌ونقل

کشاورزی، حمل و نقل و مسکن روستایی

 

اطلاعات كاركردي

1- تولیدات