برگزاری شانزدهمین جلسه از نشست‌های اندیشه‌ورزی در مرکز الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت

 

 

به گزارش دفتر ارتباطات مرکز الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت، شانزدهمین جلسه از نشست‌های اندیشه‌ورزی روز دوشنبه 30 آذرماه 1394 از ساعت 15:00 الی 17:00 با حضور حجت‌الاسلام دکتر احمد احمدی (استاد دانشگاه تهران و رئیس اندیشکده معنویت مرکز الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت)  در محل مرکز الگو برگزار خواهد شد.

 

106 - Copy 

 

موضوع گفتگوی این نشست، معنویت در عرصه زندگی است که در ادامه چکیده سخنرانی ایشان آمده است.

بسمه‌تعالی

معنويت در عرصة زندگي

چکیده:

معنای معنویت:

مراد از معنی، معنای لفظ است. لفظ "کتاب" دلالت بر مفهومی (یا معنایی) دارد و آن مفهوم حاکی از مابازائی در بیرون ذهن مي‌باشد،كه همان کتاب عینی است.

اما در اینجا، مراد از "معنويت" معناي لفظي آن نيست؛ بلکه مراد: 1- توجّه ذهن، نفس و روح به خدا است. 2- توجّه به ورای امور مادّی است و این هر چند اولّی را هم به لحاظ مفهومی شامل می‌شود امّا به لحاظ مصداقی یعنی افراد "معنویّت‌گرا" با آن متفاوت است، اوّلی تنها "خداگرا" است و دومی از امور مادّی جزئی، فراتر می‌رود امّا با "خدا" کار ندارد. ما اکنون به عنوان مسلمان موحّد، نخست معناي اول كه همان "توجه ذهن، نفس و روح به خدا است" را بررسی می‌کنیم و سپس به بخش بعدی می‌پردازیم.

بر اساس معنای نخست و بر پایه "إِنَّا لِلّهِ وَإِنَّا إِلَيْهِ رَاجِعونَ" هر اندیشه یا نیّت و هر قول و هر فعلی باید متوجّه و معطوف به خداوند باشد. از چنين منظري، معنويت ركن اصلي و محوري است كه همة اصول و فروع و تمام عقيده و عمل آدمي با آن گره خورده و چون زمزمي زلال در سرتاسر "وجود" ساري و جاري است و مجموعة افكار، گفتار و كردار انسان موحد را تحت تأثير خود قرار مي‌دهد. آية 162 سورة مباركة انعام "إِنَّ صَلاَتِي وَنُسُكِي وَمَحْيَايَ وَمَمَاتِي لِلّهِ رَبِّ الْعَالَمِينَ" نيز تبين‌گر چنين نگاه و رفتاري از انسان توحيدي است.

بر اساس چنين انديشه‌اي است كه آدمی خود را مکلّف به انجام تکلیف نسبت به خودش، خدا و خلق می‌یابد و همة اینها نيز برای خدا معني پيدا مي‌كند.

اما در اینجا باید حوزة عمل معلوم شود؛ آیا مانند غزالی و صوفیه و کاتولیک‌گرایی تنها به اندازة رفع نیاز کار کنیم و بقیّه وقتمان را صرف دعا و نماز و رفتن به مسجد کنیم؟ (اشاره به گفته‌های غزالی و اعراض از دنیا و از کار برای دنیا، زاویه گرفتن و عزلت گزیدن و همچون مرتاضان هند زیستن... ) و یا مانند پروتستان‌ها، آبادسازی دنیا را عبادت بدانیم؟و يا اينكه چون امامان شیعه، امام صادق(ع)، امام کاظم(ع) و به ویژه امیرالمؤمنین علي (ع) كه موقوفات ایشان مشهور و مصداق آية شريفة "وَ أَنْشَأَكُمْ مِنَ اَلْأَرْضِ وَ اِسْتَعْمَرَكُمْ فِیها... است، عمل كنيم؟ در صورتي كه نگاه ما به مجموعة رفتارمان بر خاسته از سيرة امامان بزرگوار باشد، حوزة معنویت سرتاسر زندگی ما را فرا می‌گیرد. تحصیل علوم، اختراع، ابتکار، کارهای یدی، کشاورزی، مکانیکی، نانو، کار هسته‌ای، اجزاي ماشین، عمل به قوانین عمومی (مانند کمربندبستن اتومبيل و مراعات قوانین راهنمایی و...) و نیز قوانین فرود و برخاست هواپیما و... (نقل فتاوی) همه اینها چون معطوف به خدا است، "معنوی" محسوب می‌شود. ما هم به عنوان پیروان اهل بیت باید چنین باشیم و چنین بوده‌اند و بوده‌ایم. (ابن شبه در كتاب تاریخ مدینه منوره نمونه‌هايي از شیوه زندگی امیرالمؤمنین علي (ع) پس از رسیدن به خلافت و بعد از آن ذكر كرده است).

پروتستان‌ها برخلاف کاتولیک‌ها، گفتند: کار و تلاش و آبادسازی هم عبادت است و با این شعار و عمل به آن بود كه آلمان پیش افتاد و شمال آن که عموماً پروتستاني هستند، از جنوب آن آبادتر شد و همین فکر را نيز به آمریکا بردند.

امّا بخش دوم (معنويت به معني توجه به وراي امور مادي): معنويت به معناي فراروي از ماده و ظاهر و گرايش به باطن، طيف وسيعي از رفتار و كنش‌هاي مطلوب انسان را در بر مي‌گيرد. با اين نگاه رفتار "معنوي" محدود به اعمال شايسته و عبادي انسان موحد نمي‌شود؛ چنانچه؛ دين مبين اسلام قسمتی از سنّت‌ها؛ حتی سنّت‌های متداول در زمان پیش از خود؛ مانند "حلف‌الفضول" و "نوروز" ايرانيان قبل از اسلام را امضاء کرده است. امّا آیا همه آن چه را که در میان آدمیان مانند اسکیموها، بومیان آمریکا، آفریقا و... رایج است، می‌تواند تأیید کند؟ و ...

 

 

نوشتن دیدگاه


تصویر امنیتی
تصویر امنیتی جدید