در قالب نشستی در ششمین کنفرانس الگوی اسلامی ایرانی برگزار شد: مقایسه الگوی پایه پیشرفت با دیگر الگوها

 

 

 

ششمین كنفرانس الگوي اسلامي ايراني پيشرفت با موضوع «تعمیق و تکمیل الگوی پایه پیشرفت » در مرکز همایش‌های کتابخانه ملی، بعد از نشست افتتاحیه و سخنرانی‌های نشست، با ارائه مقالاتی در سالن‌های مرکز همایش دنبال شد.

نشست "مقایسه الگوی پایه پیشرفت با دیگر الگوها" در ششمین کنفرانس الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت بعدازظهرامروز(چهارشنبه)، با حضور حجت الاسلام سیدمحمد محسن دعائی و دکتر شهریار نیازی اعضای هیات رئیسه این نشست در سالن شماره یک مرکز همایش های کتابخانه ملی برگزار شد.

در این نشست عبدالحسین خسروپناه مقاله " مقایسه الگوی پایه پیشرفت اسلامی با الگوی پایه انحطاط جریان تکفیری" دکتر علیرضا گلشنی" بررسی تطبیقی مبانی حکومت در الگوی اسلامی-ایرانی پیشرفت و مدل لیبرال دموکراسی" و محمدرضا رضائیان کوچی مقاله "مطالعه تطبیقی گفتمان حاکم بر شاخص های دینی الگوی پایه پیشرفت و مبانی فکری الگوهای رایج توسعه غربی با رویکردی بر کاربست های قانونی پیشرفت در نظام حقوقی ایران" را ارائه کردند.

پس از پرسش و پاسخ دکتر امین نواختی مقدم مقاله " الگوهای توسعه اسلام مدرن در ترکیه از نگاه فتح ا... گولن"،شعیب بهمن مقاله " بررسی تطبیقی الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت با الگوهای غربی توسعه و در نهایت  امیر اصلانی افراشته مقاله " مطالعه تطبیقی مبانی آموزه های اخلاقی اسلامی با اخلاق غربی" را ارائه دادند.

 

مقایسه الگوی پایه پیشرفت اسلامی با الگوی پایه انحطاط جریان تکفیری

در ابتدای نشست عبدالحسین خسروپناه گفت: الگوی پایه در نظریه پیشرفت اسلامی، مبتنی بر مفاهیم پایه یعنی ایمان و معرفت و عقلانیت و معنویت و جهاد است و جریان‌ تکفیری و خشونت طلب با تفسیر نادرست از این مفاهیم پایه به الگوی خاصی از پیشرفت بلکه انحطاط دست می‌یابند.

وی افزود: بی‌توجهی به مراتب ایمان و حکم به تکفیر، یکی از زمینه‌های انحطاط در جامعه دینی است و همچنین به حاشیه راندن عقلانیت و معنویت گریزی و تفسیر نادرست از مفهوم جهاد و فهم نادرست از تکفیر و نیز کاربست عقلانیت مدرن در نظامات اجتماعی، باعث گرایش جریان تکفیری به نوعی انحطاط و جلوگیری از پیشرفت و تمدن اسلامی می‌شود.

 

بررسی تطبیقی مبانی حکومت در الگوی اسلامی-ایرانی پیشرفت و مدل لیبرال دموکراسی

دکترعلیرضا گلشنیسخنران بعدی نشست هدف اصلی تحقیق خود را بررسی تطبیقی مبانی حکومت در دو الگوی اسلامی-ایرانی پیشرفت و لیبرال¬دموکراسی در قالب نقاط اشتراک و افتراق آنها عنوان کرد و افزود: بنابراین روش پژوهش، روش مقایسه¬ای است. مراد از مبانی حکومت، در واقع مبانی تصوری و تصديقی آن می¬باشد. با توجه به اسلامی بودن الگو، بخشی از اين مبانی به صورت نقلی و با استناد به منابع و متون اسلامی خواهد بود. در عين حال صبغه¬ی فلسفی و علمی بحث اقتضا می¬کند که بخشی از مبانی نيز با روش¬های عقلی و تجربی بررسی گردد.

وی تاکید کرد: با توجه به فرضيه پژوهش، نتایج تحقیق حاکی از این است که مبانی تصوری و تصديقی حکومت در اين دو الگو، جز در پاره¬ای از موارد شکلی، متفاوت و متباين است. بدين معنی که دو الگوی مورد بحث، به لحاظ تصوری، تلقی و تعريف متفاوتی از ماهيت حکومت داشته و به لحاظ تصديقی نيز، در زمینه¬های هستی¬شناختی، انسان¬شناختی، معرفت-شناختی، روش¬شناختی و جامعه¬شناختی، با هم تفاوت¬های اساسی دارند.

 

مطالعه تطبیقیگفتمان حاکم بر شاخص های دینی الگوی پایه پیشرفت و مبانی فکری الگوهای رایج توسعه غربی

محمدرضا رضائیان کوچی در ارائه مقاله خود گفت: توسعه و پیشرفت از منظر آموزه های اسلامی فراهم سازی بسترهای بروز خلاقيت ها و پتانسیل های متفاوت انساني است و ازاین جهت ایجاد شرایط و ملزومات برابر و متناسب و فراهم سازی شرایط فعالیت براي همه افراد جامعه و رفع نيازهاي بالقوه جهت ادامه حركت تكاملي او بر عهده متولیان تدوین کننده الگوی پایه پیشرفت اسلامی است. براین اساس آرمان اصلي، گسترش معنويت و توسعه و تحكيم ارزشهاي اخلاقي است، چراکه بدون حصول هدف اخیر، توسعه پايدار و عام الشمول حاصل نخواهد شد. علاوه براین چالش های اجتماعی و غیراجتماعی ناشي از سیر توسعه و پیشرفت جامعوی با تحكيم ارزشهاي  بنیادین اسلامی تقليل مي يابد و كاراييو کارامدی سیستم آرمان گرا  را به سوي حد اعلی سوق مي دهد.

وی افزود: ازاین جهت توجه به کاربست های قانونی پیشرفت در نظام حقوقی ایران به خصوص اصول قانون اساسی اهمیت ویژه می یابد. دراین رابطه ارکان پیشرفت و توسعه پایدار از منظر رویکرد غربی، اسلامی و رویکرد تقنینی نظام حقوقی ایران مورد بررسی و کنکاش قرار می گیرد.

 

الگوهای توسعه‌ اسلام مدرن در ترکیه

به گفته امین نواختی مقدمدر ﻣﻴﺎن اﻧﺪﻳﺸﻤﻨﺪان ﺳﻴﺎﺳﻲ اﺳﻼم‌ﮔﺮاي ﺗﺮﻛﻴﻪ، ﻓﺘﺢ‌اﷲ ﮔﻮﻟﻦ ﭼﻬﺮه‌اي ﻧﺎم آﺷﻨﺎ ﺑﺮاي تحلیل‌گران اﻣﻮر ﺳﻴﺎﺳﻲ و ﻣﺬﻫﺒﻲ ﺗﺮﻛﻴﻪ و اروﭘﺎ ﺑﻪ‌ﺷﻤﺎر ﻣﻲ‌رود.

وی که در مقاله خود  به همین موضوع پرداخته است افزود: جنبش گولن در ترکیه‌ی نوین، امروزه به‌عنوان یکی از جریان‌های مهم فکری در دو حوزه‌ی اسلام مدرن و اسلام سیاسی در آن کشور، و منطقه‌ی خاورمیانه شناخته شده است. این جنبش، درصدد بهبود اوضاع سیاسی، فرهنگی و اقتصادی جامعه‌ی ترکیه با استفاده از تفسیر رابطه‌ای توأم با مدارا میان دین و سیاست، اقتصاد ملی و الگوی اسلام لیبرال در عرصه‌های سیاسی و مدیریتی با تأکید بر کار فرهنگی است.

نواختی مقدم  افزود:ﺗﺄﻛﻴﺪ ﺑﺮ اﻟﮕﻮي ﻫﻤﺰﻳﺴﺘﻲ ﻣﻴﺎن ادﻳﺎن دوره‌ی ﻋﺜﻤﺎﻧﻲ، ﺳﺎزﮔﺎري اﺳﻼم و ﻣﺪرﻧﻴﺘﻪ، توسعه‌ی انسانی و آﻣﻮزش ﺟﻮاﻧﺎن، اﻣﻨﻴﺖ، ﻧﻘﺶ زﻧﺎن در ﺟﺎﻣﻌﻪ و ﮔﻔﺘﮕﻮي ﻣﻴﺎن ادﻳﺎن از ﻣﻬﻢ‌ﺗﺮﻳﻦ ﻋﻨﺎﺻﺮ ﻓﻜﺮي اﻧﺪﻳﺸﻪ‌ی ﮔﻮﻟﻦ ﻣﻲ‌ﺑﺎﺷﺪ ﺳﺌﻮال اﺻﻠﻲ پژوهش اﻳﻦ اﺳﺖ ﻛﻪ ﻧﻘﺶ اﻧﺪﻳﺸﻪ و ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ‌ﻫﺎي گولن ﭼﻪ ﺗﺄﺛﻴري ﺑﺮ ﺟﺮﻳﺎن اﺻﻠﻲ اﺳﻼم‌ﮔﺮاﻳﻲ و توسعه‌ی اسلام لیبرالی در ﺗﺮﻛﻴﻪ‌ی ﻛﻨﻮﻧﻲ داشته است؟ این پژوهش با استفاده از نظریه‌ی توسعه‌ی انسانی، نقش آموزش و فهم بومی از علم در توسعه‌ی اسلام لیبرال و مدرن شدن جوامع بر اساس اصول اسلامی را از دیدگاه گولن در ترکیه و سایر کشورها به‌عنوان فرضیه ارائه می‌دهد. روش پژوهش توصیفی-تحلیلی بوده و گردآوری مطالب به‌شیوه‌ی کتابخانه‌ای می‌باشد.

 

بررسی تطبیقی الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت با الگوهای غربی توسعه

سخنران بعدی نشست شعیب بهمن بود.وی در ابتدای ارائه مقاله خود ابراز کرد:جوامع بشری در حرکت تحول گرایانه خود به سوی تکامل، نیازمند الگو و روش حرکتی هستند تا بتواند آنها را به سوی توسعه و پیشرفت سوق دهد. در این بین نظریه‌های غربی توسعه به دلیل مبانی، اصول، جهان بینی و دستاوردهای خود، مولود شرایطی خاص بوده و پیمودن این مسیر و دست‌‌یابی به آن، برای جوامعی با ارزش‌‌ها و علایق فرهنگی و اجتماعی گوناگون، عملی و قابل تجویز نیست.

وی افزود: با این حال غربی‌ها تلاش زیادی کرده اند که الگوی توسعه خود را به عنوان تنها راه و مسیر پیشرفت و تکامل مطرح کنند. این در حالیست که الگوهای غربی و نظام برآمده از آن مبتنی‌ بر ارزش‌های فکری حاکم در آنجا و مبانی انسان‌شناسی مورد قبول همان جوامع است اما یک الگوی پیشرفت جامع باید مبتنی بر قابلیت‌ها و استعدادهای داخلی باشد. در این راستا بحث الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت که از سوی مقام معظم رهبری در ایران مطرح شد، یکی از نمونه‌های چنین الگوهایی به شمار می‌رود که از لحاظ مفهومی، مبانی، اصول، اهداف و پیامدها با الگوهای غربی توسعه کاملا متفاوت است.

بهمن در پایان سخنان خود تاکید کرد: با توجه به اهمیتی که بحث الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت و ضرورت طرح و تبیین آن در برابر الگوهای غربی توسعه دارد، نوشتار حاضر در صدد پاسخگویی به این سوال اساسی است که «بررسی تطبیقی الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت با الگوهای توسعه غربی بیانگر چه نقاط افتراق و اشتراکی است؟»

 

مطالعه تطبیقی مبانی آموزه های اخلاق اسلامی با اخلاق غربی در تجارت و بازاریابی

امیر اصلانی افراشته آخرین سخنران این نشست بودند. به گفته افراشتهیکی از مبانی توسعه جامعه، تجارت و امور بازاریابی است که اسلام همواره به رعایت مبانی اخلاقی در این حوزه تآکید داشته است.

وی افزود:شکاف موجود در الگوی اسلامی پیشرفت در رعایت موازین اخلاقی در این حوزه، محقق را به بررسی این موضوع سوق داد تا با استخراج این اصول از متون اسلامی بتوان شکاف موجود در این رابطه را به منظور ارائه الگوی توسعه مبتنی بر فرهنگ ایرانی-اسلامی برطرف نمود.

افراشته درباره پژوهش خود گفت: با تحلیل موضوعی متون اسلامی، معیارهای رعایت اخلاق از دیدگاه اسلام استخراج کرده ایم. وی افزود: نتایج نشان داد که ارزش های اخلاق اسلامی برای توسعه در فعالیت های تجارت و بازاریابی عبارتند از: ترفیع که شامل: نفی تخریب برند رقیب، پرهیز از تدلیس، ساده زیستی اجتناب از ترویج مصرف گرایی غیر ضروری، اجتنباب از سوگند دروغ خوردن، نفی مدح و ستایش بی مورد از محصول، ارائه اطلاعات کافی و صحیح، امانتداری و.. . قیمت شامل: محاسبه ارزش واقعی کالا بدون نیرنگ و فریب، رعایت عدالت و تعادل در قیمت ها، نفی گران فروشی، حفظ منافع هر دو طرف مبادله، محدودیت سود، حرمت نجش، نفی تبعیض قیمتی. و محصول شامل: قاعده عدم تثبیت، قاعده عدم اتلاف، کاهش اسراف در استفاده از مواد اولیه، تولید محصولات طیّب و با کیفیت، نهی غش در تولید، توجه به اصل احتیاجات عمومی، ممنوعیت غرر و.. . و در نهایت توزیع شامل: نفی استفاده از واسطه های غیر ضروری، ایجاد ارزش افزوده ها توسط واسطه ها، شیوه صحیح انبارداری و محافظت از محصولات در برابر آسیب، نفی احتکار کالای موردنیاز مردم و... می باشد.

گفتنی است ششمین كنفرانس الگوي اسلامي ايراني پيشرفت با موضوع «تعمیق و تکمیل الگوی پایه پیشرفت » امروز وفردا  در محل کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران در حال برگزاری است.  

 

 

 

نوشتن دیدگاه


تصویر امنیتی
تصویر امنیتی جدید