انديشكده فرهنگ

  • چاپ

 

اطلاعات ساختاري

1- رئيس انديشكده

 

دكتر محمدعلي كي‌نژاد

پيشينه علمي و اجرايي

 

2- دبير انديشكده

 

 

دکتر شهریار نیازی

پيشينه علمي و اجرايي

 

اطلاعات ماهوي

1- تعريف عنوان انديشكده

 

اندیشکده فرهنگ مركزي علمی، اندیشه­­ای و راهبردی است که عهده­دار پشتیبانی نظری و مطالعاتی مرکز الگوی اسلامی- ایرانی پیشرفت و تولید اندیشه و راهبرد در ابعاد فرهنگی الگو مي­باشد. اين انديشكده با هدف استفاده حداكثري از ظرفيت­هاي علمي در حوزه فرهنگ، به دنبال تدوين الگويي جامع و زمينه­سازي براي تعالي و پيشرفت فرهنگي و در عين حال بهره­گيري از ظرفيت­هاي فرهنگي جامعه در جهت ايجاد تمدن اسلامي- ايراني است.

از آنجا که فرهنگ محور و موضوع اصلی فعالیتهای اندیشکده محسوب می­شود، ارائه تعریفی روشن از این مفهوم ضروری به نظر می­رسد. «فرهنگ نظام‌‌واره‌ای است از باورها و مفروضات اساسی، ارزش‌ها، آداب و الگوهای رفتاری ریشه‌دار و دیرپا و نمادها و مصنوعات که ادراکات، رفتار و مناسبات جامعه را جهت و شکل می‌دهد و هویت آن را می‌سازد». چنین مجموعه­ای یک واقعیت متحرک و پویای تاریخی است که دربرگیرنده تنوعات طبقاتی، نسلی، منطقه­ای و اقلیت­های گوناگون است. فرهنگ شیوه زندگی مادی و معنوی بشر و دربرگیرنده ارزش­های تاریخی و همه تلقی­های یک ملت است. بدین ترتیب فرهنگ به عنوان مهمترین عنصر هویت­ساز جامعه، بر تمامی ابعاد زندگی آدمی سایه انداخته و آن را از هر حیث متاثر می­سازد.

 

2- تعريف قلمروي موضوعي انديشكده

 

بر مبناي ماهيت انديشكده و تعريف فرهنگ، این اندیشکده به طور کلی در دو عرصه اساسی ورود پیدا می­کند:

الف) مباحث مفهومی و نظری فرهنگ و تدوین نظریه و الگو بر اساس مبانی و اصول و ارزش­های اسلامی.

ب) ظرفیت­ها، چالش­ها، موانع و امکانات راهبردی فرهنگی در ایران اسلامی.

 

در عین حال به طور مشخص می­توان سه قلمرو موضوعي زیر را براي انديشكده در نظر گرفت:

1- فرهنگ ملي (اسلامي- ايراني) كه شامل باورها و مفروضات اساسی، ارزش‌ها، الگوهای رفتاری باثبات و ریشه‌دار و نمادها و مصنوعات يك ملت نظير مواريث تمدني اسلامي و ايراني، زبان، هويت ملي، هنر ملي و ...  است.

2- فرهنگ عمومی كه شامل باورها، ارزش‌ها، نگرش‌ها و گرایش‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ها، الگوهای رفتاری و نمادها و مصنوعاتی است كه فضای عمومی و مشترك فرهنگی جامعه را در مقاطع زمانی معین شكل می‌دهد و در مقایسه با فرهنگ ملی (اسلامی- ایرانی)، عمق و پایداری كمتری دارد. فرهنگ عمومي دربرگيرنده موضوعاتي چون سبك زندگي (اوقات فراغت، پوشش، مد و ...)، هنر، ورزش و ... است.

3- فرهنگ تخصصي كه شامل باورها، ارزش‌ها، الگوهای رفتاری، نمادها و مصنوعات مرتبط با یك نهاد و بخش معینی از جامعه همچون فرهنگ اقتصادي، فرهنگ سياسي و ... است.

 

3- تشريح حوزه كاربردي و مخاطبان انديشكده

 

1- افراد و شخصیت­های مرتبط با اندیشکده و یا تاثیرگذار در حوزه فرهنگ

* اعضای علمی و کارشناسی مرکز و سایر اندیشکده­ها

* شخصیت­های علمی و صاحبنظران حوزوی و دانشگاهی

* سایر افراد، شخصیت­ها و به­خصوص جوانان نخبه، فرهیخته و اندیشه­ورز کشور

 

2- نهادها، مؤسسات و سازمان­هاي مؤثر در حوزه فرهنگی کشور

* نهادها و سازمان­های غیردولتی و مردم­نهاد

- مراکز فکری، علمی و پژوهشیِ حوزوی و دانشگاهی

- مراکز آموزشی و تربيتي

- مراكز مذهبي

- رسانه­ها

- و ...

* سازمان­هاي عمومي و دولتي در سطح سیاست­گذاری، قانون­گذاري، برنامه­ریزی و اجرا

- مجمع تشخيص مصلحت نظام

- شوراي عالي انقلاب فرهنگي

- مجلس شوراي اسلامي (كميسيون­هاي مرتبط)

- وزارتخانه­های علمی، آموزشی و فرهنگی

- سازمان­های علمی، آموزشی، رسانه­ای، تبلیغی و ترويجي

- و ...

 

3- اقشار و گروه­هاي مختلف اجتماعي كه راهبردها و سياست­هاي انديشكده ناظر بر آنهاست

* گروه­هاي سني

* گرو­هاي قومي- زباني

* گروه­هاي ديني و مذهبي

* گروه­هاي تحصيلي

* گروه­هاي حرفه­اي

* گروه­هاي جنسيتي

 

4- تشريح ارتباط موضوعي انديشكده با ديگر انديشكده‌ها

بر مبناي اسناد ارائه شده از سوي مركز الگو، اهداف و حوزه كاري انديشكده، انديشكده­هايي كه داراي ارتباط موضوعي با انديشكده فرهنگ هستند، به ترتيب اولويت ارتباط از قرار زير هستند:

 

اولويت اول: انديشكده­هايي كه در حوزه فرهنگ قرار دارند

عنوان انديشكده مرتبط

نوع و موضوع ارتباط

رسانه

فرهنگ و ارتباطات

مناسك عبادي

فرهنگ و مناسك عبادي؛ دروني كردن روح عبوديت در جامعه

اخلاق

فرهنگ و اخلاق؛ رشد فضائل اخلاقي جامعه

تربيت

فرهنگ و تربيت؛ تاثير فرهنگ بر تربيت آحاد جامعه

معنويت

فرهنگ و معنويت؛ تعميق معنويت در جامعه

مسجد

فرهنگ و مسجد؛ ارتقاي كاركردهاي فرهنگي مساجد

خانواده

فرهنگ و خانواده

 

اولويت دوم: انديشكده­هايي كه ارتباط متقابل و موثر با انديشكده فرهنگ دارند

عنوان انديشكده مرتبط

نوع و موضوع مرتبط

اقتصاد

فرهنگ و اقتصاد

سياست

فرهنگ و سياست

مباني

فرهنگ و مباني

سنت­هاي الهي

فرهنگ و سنت­ها و قوانين الهي

فقه و حقوق اسلامي

فرهنگ و حقوق

علم

فرهنگ و علم

فكر

فرهنگ و فكر

عدالت

فرهنگ و عدالت

قضا

فرهنگ و قضا

محيط زيست و ...

فرهنگ حفظ محيط زيست

آمايش­هاي بنيادين

آمايش فرهنگي

معماري، شهرسازي و ...

جنبه­هاي فرهنگي- هنري در معماري و شهرسازي

 

اولويت سوم: ساير انديشكده­ها

اطلاعات كاركردي