تدوین اولین پیش‌نویس مبانی اقتصاد اسلامی در ماه‌های آینده

 

 

به گزارش خبرنگار سیاسی خبرگزاری تسنیم، صادق واعظ‌زاده از اعضای حقیقی شورای عالی انقلاب فرهنگی و مجمع تشخیص مصلحت نظام است که پس از تشکیل ‌معاونت علمی و فناوری رئیس‌جمهور در سال 84 به اين سمت نیز منصوب شد.

صادق واعظ‌زاده پس از پیروزی انقلاب اسلامی برای کمک به مردم ساکن حلبی‌آباد در حاشیه تهران‌پارس، گروهي دانشجویی تشکیل داد و در سال 1359 فعالیت تشکیلاتی دانشجویی خود را پس از انقلاب فرهنگی با عضویت در شورای عمومی دفتر تحکیم وحدت آغاز کرد و بعد از مدت کوتاهی عضو شورای مرکزی دفتر تحکیم وحدت شد.

او به عنوان نماینده دفتر تحکیم وحدت در شورای هماهنگی نمایندگان احزاب و سازمان‌های اسلامی و جامعه روحانیت مبارز و جامعه مدرسین حوزه علمیه قم و ... -که به دستور نخست‌وزیر محمد‌علی رجایی به صورت هفتگی در مقر نخست‌وزیری تشکیل می‌شد- شرکت می‌کرد و در تشکیل دولت رجایی مشاور وی در تعیین وزیر علوم بود.

وی در دوران دفاع مقدس در جبهه‌های مبارزه با رژیم بعث عراق حضور داشت و پس از پایان جنگ برای ادامه تحصیل عازم کانادا شد و مدرک کارشناسی ارشد و دکتری خود را در رشته مهندسی برق از دانشگاه «کویینز» کانادا دریافت کرد و پس از بازگشت به ایران به عضویت هیئت علمی دانشکده فنی دانشگاه تهران درآمد.

واعظ‌زاده هم‌اکنون رئیس مرکز الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت است که برای چگونگی فعالیت‌های این مرکز در داخل کشور و کشورهای منطقه و در زمینه های اقتصاد و ... به دفتر وی در مرکز الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت رفتیم و متن ذیل حاصل گفت‌وگوی بیش از یک ساعته خبرگزاری تسنیم با واعظ‌زاده است:

* تسنیم: به عنوان سؤال اول، آقای دکتر! بفرمایید با توجه به اینکه اسناد مختلفی مانند سند چشم‌انداز، برنامه پنجم توسعه و ... براي توسعه و پیشرفت کشور وجود دارد چه ضرورتی برای تشکیل مرکز الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت وجود داشت؟

- واعظ‌زاده: بسم الله الرحمن الرحیم. بحث و تعریف پیشرفت را در شروع کار مرکز به بحث و بررسی صاحب‌نظران گذاشتیم و تقریباً به این اجماع رسیدیم که پیشرفت به معنای «تحول اجتماعی به سوی هدف‌های مطلوب، تعالی و ترقی جامعه است».

اینکه چرا پیشرفت کشور ضرورت دارد و چرا بعد از سه دهه مطرح می‌شود را باید این گونه پاسخ دهیم که کشور ما علی‌رغم اینکه در 34 سال دستاوردهای بسیار بزرگی داشته ولی در کنار آن ناکامی‌های بزرگی نیز دارد که برای یک ارزیابی منصفانه باید به ناکامی‌ها و دستاوردها توجه کنیم.

تأمین استقلال سیاسی کشور به صورت بی‌نظیری در دنیا، تأمین امنیت داخلی و بین‌المللی ایران، تربیت نیروی انسانی و تولید علم از نقاط بزرگ، مثبت و افتخارآفرین جمهوری اسلامی است و همچنین محرومیت‌زدایی نیز در حد خوبی انجام شد که هنوز باید ادامه پیدا کند. این موارد و بعضی موارد دیگر دستاوردهای بزرگ جمهوری اسلامی است.

***اقتصاد کشور آشفته است***

از سوی دیگر ما هنوز ناکامی‌های بزرگ نیز داریم، یعنی هنوز اقتصاد ما یک اقتصاد آشفته است. سیستم اداری ما، یک سیستم فشل و بسیار کهنه است و تبعیض و فساد و رانت در کشور وجود دارد. سرمایه اجتماعی و اهتمام در سطح جامعه و رضایت از موقعیت و وضعیت افراد در جامعه در حد مطلوب نیست.

*** دستاوردها و ناکامی‌ها ناشی از عدم حرکت یکسان پیشرفت***

مشکلات فرهنگی زیاد و ناهنجاری‌های مختلف در جامعه وجود دارد. خودِ این دستاوردها و ناکامی‌ها نشان می‌دهد که یکسان جلو نرفتیم و در جاهایی خوب جلو رفتیم و در جاهایی خوب جلو نرفتیم بنابراین در حرکت کشور، توازن وجود نداشته و متوازن و متعادل جلو نرفتیم. به تعبیری دیگر، ما مطابق یک برنامه جامع پیش نرفتیم و هماهنگ جلو نرفتیم و این یک نکته است که باید هماهنگ جلو برویم و باید در زمینه‌هایی که خوب جلو نرفتیم هم جلو برویم. اگر علم ما به صورت انسجامی در دنیا توسعه پیدا کرده، اقتصاد ما هم باید جزو اقتصادهای عقب‌مانده نباشد و جزء اقتصادهای خوب باشد. ممکن است مثل علم نتواند در دنیا خوب بدرخشد اما حداقل باید جزو اقتصادهای متوسط و بالای متوسط باشد.

*** پیشروی ما متوازن و هماهنگ نبود***

اول بحث اینکه ما به صورت متوازن و هماهنگ پیش نرفتیم و دوم اینکه در همه زمینه‌ها تقریباً کاملاً بر یک خط مستقیم هم جلو نرفتیم یعنی زیگزاگ وجود داشته است، یعنی در اقتصاد، زمانی ما بر اساس سیاست‌های دولتی کردن، جلو رفتیم و در سیاست‌های بازار آزاد، افراط کردیم و اینها همین‌جور در نوسان بوده است و این نوسان‌ها باعث سردرگمی مردم و بازیگران عرصه اقتصاد شده است و یا مثلاً در حوزه فرهنگ همین‌طور.

در حوزه فرهنگ نیز نوسان داشتیم و با رفت‌وآمد دولت‌ها و مسئولان یا با غلبه یک فضاهایی -که گاهی هم ریشه‌یابی نشده که این فضا از کجا آمده و بر کشور حاکم شده است- فضای فرهنگی کشور نوسان و زیگزاگ داشته است که خوب نیست و باید در یک محدوده معینی از کار بتواند بدون زیگزاگ جلو برود‌؛ بنابراین این هم یکی از ضرورت‌هایی است که ما باید پیشرفتمان حساب‌شده باشد.

اینکه چرا اکنون این مسئله بعد از 3 دهه مطرح می‌شود، حاصل همین تجارب است. همین تجارب و عبرت‌ها در این مدت به دست آمده و به این رسیدیم که برنامه‌ای جامع لازم داریم. ضمن اینکه اگر 5 یا 10 سال قبل هم شروع می‌کردیم، باز همین سؤال مطرح بود که چرا حالا؟ بنابراین ما باید فرصت را غنیمت بشناسیم و اکنون که رهبری تأکید بر تهیه الگوی پیشرفت رهنمود فرمودند باید وقت را تلف نکنیم و با یک شتاب معقول به دنبال این برویم که این برنامه جامع را در کشور تهیه کنیم و آن را واقعاً اجرا کنیم.

***تثبیت دستاوردهای نظام به این است که ما آثار آن را در زندگی مردم ببینیم***

پیشرفت امروز، یک امر مفید و یا مجاز نیست، بلکه یک امر واجب برای کشور است. به دلیل اینکه غیر از ضعف و اشکالاتی که نام بردم، پیشرفت امروز، شرط بقای ماست. ما دستاوردهای عظیم معنوی و سیاسی و علمی داشته‌ایم اما تثبیت این دستاوردها به این است که ما آثار این‌ها را در زندگی مردم ببینیم و نظام از این طریق، کارآمدی خود را نشان دهد وگرنه اگر این دستاوردهای ضروری به دنبالش نتوانند اوضاع معیشت و اشتغال مردم و تولید ثروت در جامعه، روانی امور اداری و از قبیل را درست کند، به ناکارآمدی، متهم می‌شود و یک نظام ناکارآمد، دستاوردهای عظیم سیاسی و علمی و تربیت نیروی انسانی‌اش هم در معرض خطر قرار می‌گیرد. یک ضرورت عظیم و واجب است که این کار با شتاب انجام شود.

***تأسیس اندیشکده اقتصاد در مرکز الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت***

* تسنیم: آقای دکتر به بحث اقتصاد اشاره کردید؛ آیا مرکز برای فعالیت‌های اقتصادی کشور هم برنامه‌ای دارد؟ تاکنون چه کارهایی در زمینه اقتصادی انجام دادید؟ بحث اندیشکده‌ها به کجا رسید؟

- واعظ‌زاده: کاری که انجام شد اين بود كه ما چند حلقه فکری تحت عنوان اندیشکده برای مباحث اقتصادی در نظر گرفتیم که اولین آنها که اندیشکده اقتصاد است تأسیس شد. اندیشکده‌های دیگر که در شرف تأسیس هست، اندیشکده‌های فضای کسب‌وکار است و اندیشکده چرخه مقاومتی است که اینها هم به زودی تأسیس می‌شود و ارتباط خیلی نزدیکی با اندیشکده اقتصاد خواهد داشت و به لحاظ اهمیتش برای آنها حلقه مجزا در نظر گرفتیم.

***اعضای هیئت رئیسه اندیشکده اقتصاد مشخص شدند***

هیئت‌رئیسه اندیشکده اقتصاد مشخص شده و چیزی حدود بیست و چند نفر از شخصیت‌های دانشگاهی و چهره‌های راهبردی اقتصادی کشور که در دانشگاه‌ها صاحب کرسی‌اند و تجارب مدیریت عالی در اقتصاد کشور داشته‌اند و نیز دیدگاه‌های مختلف و معتقد به انقلاب اسلامی در آن حضور دارند. در هیئت‌رئیسه هم با نظرخواهی از خود این جمع، 5 نفر از همکاران اقتصاددانمان انتخاب شدند.

*** لزوم تدوین مبانی اسلامی اقتصاد در اندیشکده‌ها***

اندیشکده چند جلسه برگزار کرده و در این جلسات به این نتیجه رسیدیم که تدوین مبانی اسلامی اقتصاد، هم لازم است و هم ممکن؛ و آن مبانی در دستور قرار گرفته و بعضی کارهایی که در کشور انجام شده در اندیشکده مطرح شده و کارهای دیگر هم به تدریج باید مطرح می‌شود تا در اولین مرحله ما مبانی اسلامی اقتصاد را تدوین کنیم.

* تسنیم: آقای دکتر در رابطه با مواردی که گفتید، به صورت مصداقی بفرمایید که چه مبانی و اصولی را پیگیری خواهید کرد؟

- واعظ‌زاده: بحث البته تخصصی خواهد شد اگر بخواهم مبانی را مطرح کنم ولی به طور کلی گزارش‌هایی که در اندیشکده ارائه شده یا الآن آماده است که ارائه شود، کارهایی است که قبلاً به صورت مفصل انجام شده است. ما برنامه‌مان این نیست که از صفر کار را شروع کنیم، کارهای خوبی چه به صورت پژوهشی و چه به صورت اسناد در کشور صورت گرفته است.

***اولین پیش‌نویس مبانی اسلامی اقتصاد به زودی ارائه می‌شود ***

پاسخ به سؤال شما این است که با توجه به کارهای انجام‌شده، یک برنامه جامع است و بنابراین از کارهای قبلی مثل سیاست‌های کلی که تصویب شده و از کارهایی که در دانشگاه‌ها، حوزه علمیه، در دستگاه‌های وابسته به قوه مجریه انجام شده هم استفاده می‌کنیم و آنها طرح شده، تکمیل و تجمیع و هماهنگ می‌شود و به بخش‌های مختلف این الگو را ارائه می‌کنیم از جمله در مورد مبانی اسلامی اقتصاد، مباحث مهمی مطرح شده که البته هنوز این مبانی تدوین نشده که امیدوار هستیم تا چند ماه آینده بتوانیم اولین پیش‌نویس این مبانی را در حوزه اقتصاد انشاء الله ارائه کنیم.

*‌ تسنیم: با توجه به اینکه سند بالادستی برای برنامه‌های کشور تحت عنوان سند چشم انداز 20 ساله جمهوری اسلامی است و باید برنامه‌ها در جهت نیل به این سند باشد، آیا با این برنامه‌ها و اصولی که فرمودید، حرکت‌ها و پیشرفت‌ها در حوزه اقتصاد با شتاب بیشتری به سند چشم‌انداز می‌رسد؟

- واعظ‌زاده: سند چشم‌انداز یک سند خوب و مفید کشور است و در طراحی الگوی اسلامی برای پیشرفت مورد توجه و مورد استفاده قرار خواهد گرفت اما الگوی پیشرفت چشم‌اندازهای متعددی را پیشنهاد خواهد داد و چشم‌اندازهای دوربردتر و علاوه بر این مسیر رسیدن به این چشم‌اندازها هم هست؛ کاری که در سند چشم‌انداز نشده است البته چشم‌انداز سند خوبی است ولی نگفته که وضعیت موجود را چگونه باید بررسی کنیم.

در الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت وضعیت موجود را بررسی می‌کنیم و وضعیت مطلوب ‌که چشم‌انداز و چشم‌اندازهای متعدد هست را تعیین می‌کنیم، زیرا باید یکی‌یکی مسائل و مشکلات اساسی و بزرگ را حل کرد تا به آن وضعیت رسید، بنابراین یکی از اقدامات همه اندیشکده‌های ما این است که وضع موجود را بررسی کنند و به خصوص مهم‌ترین مسائل اساسی را در حوزه خودشان دربیاورند که راه‌حلش باید در الگو آورده شود.

***برنامه‌های مرکز برای عملیاتی کردن برنامه سند چشم‌انداز است***

*‌ تسنیم: با توجه به مطالبی که گفتید، آیا برنامه‌ها ما را در رسیدن با شتاب و رسیدن زود هنگام به اهداف سند چشم‌انداز کمک می‌کند؟ می‌توان گفت که با اجرای برنامه‌هایی که به ان اشاره کردید، می‌توانیم سریع‌تر به سند چشم‌انداز برسیم؟

- واعظ‌زاده: قطعاً وقتی شما می‌خواهید مسیر راه را در سند الگو مشخص کنید، این مسیر بعضی از راهبردهایی را مشخص خواهد کرد که کمک می‌کند به اینکه همین چشم‌انداز موجود، عملیاتی شود.

*** هنوز پیشرفت در کشور به عنوان امر «ضروری» مطرح نمی‌شود***

*‌ تسنیم: همواره مطرح می‌شود که موانعی در مسیر پیشرفت کشور قرار دارد، به عنوان مثال مسئله تحریم‌ها علیه نظام که در بعضی موارد مشکلاتی را برای کشور به وجود می‌آورد و در عرصه پیشرفت باعث کندی فعالیت‌ها در مواقع می‌شود؛ بر این اساس اندیشکده‌هایی که قرار است در مرکز الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت فعالیت کنند و یا آنهایی که فعالیت می‌کنند، چه تدابیری برای رفع موانع کشور دارند؟

- واعظ‌زاده: تحریم‌ها قانونی است که از خارج بر ما تحمیل می‌شود و الگوی پیشرفت باید راه‌حل‌هایی ارائه دهد که حرکت کشور را علی‌رغم این موانع در یک بستر پنهان، پایدار به جلو ببرد اما ما موانع داخلی هم زیاد داریم که باید برطرف شود و راه برطرف کردنش هم در خود الگو باید بیاید. مثلاً یکی از موانع ما عدم وجود گفتمان پیشرفت است. پیشرفت به عنوان یک ضرورت هنوز در جامعه‌مان یک امر بسیار ضروری و برجسته تلقی نمی‌شود.

گاهی مثلاً مشکلات حاد سطح سیاسی را کمی، کم کنیم و گروه‌های مختلفی که در عرصه مدعی اجرایی جامعه هستند را به شکلی به‌کار بگیریم و مثلاً وحدتی در سطح گروه‌های سیاسی و بازیگران عرصه سیاست ایجاد کنیم و مشکلات فوری و فوتی را از پیش پا برداریم. کشور در مسیری قرار می‌گیرد که مسیر مطلوبی است، در حالی که پیشرفت این نیست و پیشرفت به این معنی است که ما یک برنامه اساسی داشته باشیم نه اینکه نیروهایی که در عرصه سیاست روز فعال هستند، همه را دور هم جمع کنیم.

*** تشریح موانع پیشرفت کشور***

پیشرفت به این معناست که گفتمان کشور که امروز صدها هزار نفر هستند را در دانشگاه‌ها، در حوزه‌های علمیه و در بخش‌های مختلف وارد کار کنیم و این نیروی عظیمی که تربیت شده و تربیتش کار موفقی در جمهوری اسلامی بوده را در جامعه فعال کنیم و با کمک آن مشکلات و مسائل را حل کنیم بنابراین تفکر غیر برنامه‌ای، ساده گرفتن کار یا ناممکن گرفتن کار از موانع است.

یک زمان فکر می‌کنیم که یک برنامه اساسی برای پیشرفت سریع و بزرگ کشور ناممکن است، بنابراین دنبال تصمیماتی می‌رویم که تصمیمات فوری و فوتی است، گاهی هم می‌بینیم با اینکه کار بسیار ساده است و بدون چنین برنامه عظیمی می‌شود با پیشرفت در یک بخش، یک ابتکاری که به ذهن می‌رسد و یک راه‌حلی که در یک بخش اجرایی در اختیار، کار دشوار هست اما ممکن است، بنابراین ساده گرفتن یا ناممکن گرفتن از موانعی است که وجود دارد.

*** نبودِ نوآوری؛ مانع پیشرفت/ کمبود نوآوری در سیاست‌گذاری‌های کلان کشور***

یک مشکل دیگر ما نبودِ نوآوری کافی در حل مسائل اجتماعی و کلان کشور است. الآن چرخ نوآوری در کشور برای یک کالا و خدمات راه افتاده و جوان‌ها به تدریج راه نوآوری را با اختراعات و ابداعات یاد می‌گیرند اما جای نوآوری در تصمیم‌های بزرگ کشور در سیاست‌گذاری‌های کشور، در اقتصادمان، در سیاست خارجی‌مان، در حل مسائل فرهنگی و اجتماعی‌مان، محافظه‌کارانه عمل می‌کنیم و اگر جایی ظاهراً نوآوری هست، همین تصمیمات دفعی و فوری و بدون عقبه است که به آن نوآوری نمی‌گوییم.

نوآوری ضوابط و فرآیندی دارد که فرصت مطرح کردن آن نیست. به تصمیمی که قبلاً نبوده و به صورت دفعی و فوری آن را اتخاذ و اعلام می‌کنیم، نوآوری نمی‌گوییم چون آن فرآیند را نداشته است، بنابراین از یک طرف مانعی داریم که بسیار محافظه‌کاریم و طرح‌های ابتکاری و نوآورانه نیست و از طرف دیگر چیزهایی که به ظاهر «نو» هست، عقبه علمی و دانشگاهی و حوزوی مطلوبی ندارد. این هم یکی از در واقع موانع ماست.

***فضای سیاست‌زده عاملی برای جلوگیری از پیشرفت***

فضای سیاست‌زده ما یکی از موانع است که باعث شده خیلی از نخبگان ما علاقه نشان ندهند که وارد بحث‌های جدید برای پیشرفت کشور شوند اما امیدوار هستیم که با رهنمود رهبری، نخبگان به صورت جدی وارد صحنه شوند و در طراحی و پیاده‌سازی این الگو و پیشرفت کشور نقش ایفا کنند و این کار به تدریج شروع شده و نتایج اولیه آن هم دلگرم‌کننده است.

*‌ تسنیم: آقای دکتر به دو مورد در رابطه با نخبگان و نوآوری اشاره کردید و آنها را به عنوان موانع پیشرفت مطرح کردید. آیا از سوی مرکز الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت اقداماتی برای فراهم شدن نوآوری در کشور از سوی نخبگان انجام شده است؟ تاکنون چه اقداماتی برای اینکه شرایطی فراهم شود که نوآوری در کشور بیشتر شود، انجام دادیم؟

-واعظ‌زاده: در ارتباط با حضور نخبگان در عرصه پیشرفت کشور با یک وضعیت دوگانه‌ای مواجهیم. از یک طرف وقتی که رهبر فرزانه انقلاب اسلامی ضرورت پیشرفت سریع کشور و تهیه یک الگو برای این را مطرح کردند، امید زیادی ایجاد شد. بالاخره کشور با یک تفکر جامع و با همفکری نخبگان نظم و نسقی خواهد گرفت و ما شاهد بودیم که امید و دلگرمی در بین نخبگان در دانشگاه‌ها افزایش پیدا کرد و در واقع این رهنمودی که رهبری ارائه فرمودند، پاسخی بود به خواست نخبگان.

نخبگان در نشست اندیشه‌های راهبردی که با موضوع پیشرفت کشور برگزار شد، مطالبه یک برنامه‌ریزی جامع، بلندمدت و اساسی را به رهبری ارائه کردند و خواستی که در بین نخبگان هم وجود داشت و روشن در قالب یک الگو بیان نمی‌شد را رهبری به صورت خیلی روشن بیان فرمودند، بنابراین یک برخورد نخبگان برخورد رضایتمندانه و امیدبخش بود که کشور به این سمت خواهد رفت که به صورت برنامه‌ای و علمی اداره شود اما از آن طرف به دلیل اینکه ما تجارب و عبرت‌های متعددی در طول سال‌های قبل و بعد از انقلاب از برنامه‌ریزی‌های بد یا اجرا نشدن برنامه‌ها داشتیم، این فضای تردید و سؤال هم وجود دارد که آیا می‌شود یک برنامه جامع و هماهنگ و کامل با پشتوانه علمی و نخبگانی تهیه کرد و اگر این برنامه تهیه شد، به سرنوشت بعضی از برنامه‌هایی که تهیه شده بود و اجرا نشد و درست نظارت نشد و درست ارزیابی‌اش انجام نگرفت و گزارش ارزیابی‌اش ارائه نشد، دچار نمی‌شود؟ این سؤالاتی است که وجود دارد.

*‌ تسنیم: آقای دکتر باز به سؤالم بر‌می‌گردم، آیا برای مسئله «نوآوری» برنامه‌ای را تنظیم کرده‌اید؟ آیا کاری در این زمینه انجام شده است؟

- واعظ‌زاده: مثلاً ببینید یکی از نگرانی‌های ما این است که آیا یک برنامه تقلیدی ارائه نخواهیم داد؟ یعنی همان مشکلاتی که در برنامه‌هایمان وجود داشته است. این و آن را کپی کنیم و یک عنوان اسلامی هم بر آن بگذاریم و تحویل دهیم ولی واقعاً همان برنامه اقتصادی و فرهنگی باشد که نتوانیم برای مفاهیم خودمان راه عملیاتی پیدا کنیم و بعد هم یک آیه و روایتی در ابتدا بگذاریم و بعد همان برنامه‌هایی که در دنیا با یک مبانی کاملاً متفاوت از ما اجرا می‌کنند را بیاوریم. اینها نگرانی‌هایی است که نخبگان با توجه به تجارب تقلید دارند و خود ما هم داریم و واقعاً باید از اینها پرهیز کنیم.

برای اینکه ما چطور نوآوری کنیم، از روش‌ها و از عملیات‌ها و به طور کلی از دستاوردهای بشری هر جا که لازم باشد و متناسب با مبانی ما باشد، در ساختاری که خودمان طراحی می‌کنیم، کاملاً باید استفاده کنیم اما مهم‌ترین نوآوری این است که مبانی پیشرفت ما چیست و ساختار این برنامه چیست؟ این مهم‌ترین بخشی است که باید در آن نوآوری شود، یعنی نوآوری در شاه‌راه پیشرفت کشور است نه در جزئیات و در واقع عناصر مختلفش و آن را هم استفاده می‌کنیم و این مشکلی است که تاکنون داشته‌ایم و نتوانستیم مفاهیم و شاه‌راه اصلی را به دست آوریم، البته کاری است که به عنوان اولین قدم‌ها شروع شده و الآن در این مرحله هستیم.

اکنون در نشست‌ها و جلسات این است که ما واقعاً پیشرفتمان چه فرقی دارد با توسعه‌ای که در کشورهای صنعتی صورت گرفته است؟ چه تشابهات و تفاوت‌هایی دارد و چه ارتباطی با خصوصیات و روحیات مردم با مقتضیات تاریخی، فرهنگی و اقلیمی ما دارد؟ در اینهاست که باید نوآوری کنیم و وقتی نوآوری کردیم، مواظب باشیم که در عمل باید تفاوت ایجاد شود و این طور نباشد که بگوییم مبانی پیشرفت ما، مبانی اسلامی است ولی حرکت کشور مانند سابق باشد و مثل یک توسعه معمولی که در یک جای دنیا اتفاق افتاده است. خود این مسئله نوآوری می‌خواهد که چگونه مبانی اسلامی و ایرانی خودمان را در عمل هم دنبال کنیم.

* تسنیم: در مقالاتی که تاکنون ارائه شده، ریشه‌یابی مشکلاتی که بر سر راه نوآوری وجود دارد، بوده است؟ برای حل این مشکلات مقاله‌ای در اندیشکده‌ها ارائه شده است؟

- واعظ‌زاده: هر مرحله کار را بر اساس مقالاتی که صاحب‌نظران تدوین می‌کنند، انجام می‌‌دهیم، یعنی نشست‌های علمی، نشست‌های کاری است و تنها این نیست که مقاله داده شود و دانش‌افزایی شود. ما یک هدف معینی داریم و یک بخشی از الگو را باید تهیه کنیم بنابراین مقاله می‌خواهیم و مقالاتی که تنظیم می‌شود، مطالعه شده و کدگذاری شده و با استفاده از آنها یک بخش تهیه می‌شود.

این کار در دو مرحله انجام شده است؛ مرحله اول، نقشه راه بوده است که چه کاری باید انجام دهیم تا به الگو برسیم و اصلاً روش تهیه این الگو چیست و در این مرکز باید چه کار کنیم و از کجا باید شروع کنیم و چند کار باید بکنیم. چه ارتباطی با یکدیگر دارد و فرآیند تهیه این الگو و برنامه کلان چیست؟ سؤال این است! در اردیبهشت سال جاری کنفرانس علمی پرمحتوا برگزار شد که حدود 500 نفر از شخصیت‌های مهم حوزه و دانشگاه بیش از صد مقاله ارائه کردند و داوری شد و بخش کمتری از اینها پذیرفته شد و در کنفرانس ارائه و مطالعه و کدگذاری شد و با برجستگان آنها مصاحبه‌های عمیق شد و نقشه درآمد و شورای عالی مرکز آن را تصویب کرد.

*** برگزاری همایش مرکز الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت در اردیبهشت‌ماه***

دقیقاً الآن می‌دانیم که چه کاری باید انجام دهیم و هیچ ابهامی وجود ندارد که چه مراحلی وجود دارد. یکی از مراحل مهم هم مبانی است. برای تهیه مبانی دو مرتبه فراخوانی داده شده و سازوکاری درست شده و دومین کنفرانس در اردیبهشت‌ماه برگزار می‌شود که مقالات آن در حال وصول است. تاکنون استقبال خوبی بوده است بنابراین در آنجا این مقالات مطرح و جمع‌بندی می‌شود و ما مبانی را تهیه می‌کنیم. کار در واقع به صورت عملیاتی جلو می‌رود و این طور نیست که مقالاتی بیاید و بخوانند و بگویند که خیلی خوب است و از آن عبور کنند به این صورت ان شاء الله کار جلو برود و با مشارکت نخبگان کشور بتوانیم الگو را تهیه کنیم.

*‌ تسنیم: در رابطه با نخبگان کشور؛ نقش نخبگان چقدر در پیشرفت کشور موثر است و مهم‌ترین مسئله اینکه تاکنون چه اقداماتی انجام داده‌اید برای اینکه نخبگان جذب شوند و از ظرفیت‌ها و استعدادهایی که در دانشگاه‌های کشور هست، استفاده کنیم؟

- واعظ‌زاده: همین‌طور که رهبری فرمودند، مدیریت تحولات کشور باید به دست نخبگان دانشگاهی و حوزوی باشد و ما پیشرفت را در واقع تحول مطلوب تعیین کردیم پس معلوم است که مدیریت این پیشرفت باید در اختیار نخبگان حوزوی و دانشگاهی باشد و این نخبگان اکنون تعداد محدودی نیستند. با توسعه آموزش عالی در کشور نخبگان بسیار زیاد و در سطح کشور پراکنده هستند. اولین هدفی که پس از طراحی این الگو با مشارکت این نخبگان باید انجام شود، نه بعد از طراحی در اتاق‌های دربسته، این است که اجرا و مدیریتش را به آنها بسپاریم. پس ما اکنون در مرحله‌ای هستیم که باید نخبگان کشور را برای تهیه فرا بخوانیم.

*‌ تسنیم: در حال حاضر چند نفر از نخبگان کشور با مرکز الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت همکاری می‌کنند؟

- واعظ‌زاده: این کار در چند قالب انجام می‌شود. یکی در قالب اندیشکده‌ها که اندیشکده‌ها حلقه‌های فکری هستند که در طراحی الگو در مدیریت پژوهش و نظریه‌پردازی برای الگو و در گفتمان‌سازی الگو نقش دارند.

این حلقه‌ها از تعدادی از شخصیت‌های علمی، دانشگاهی و حوزوی که نوعی برجستگی در تخصص خودشان دارند، به اضافه کسانی که مدیریت‌های عالی در کشور بر عهده داشته‌اند یعنی شخصیت‌های راهبردی هستند، به اضافه تعدادی از جوان‌ها که باز مطابق سن و سال خودشان از برجستگی‌هایی برخوردارند که ما فکر و نشاط جوانی را هم در برنامه‌ریزی داشته باشیم، تشکیل شده است. از این سه گروه تشکیل می‌شوند و عناوین این‌ها با مطالعه‌ای و بستری صورت گرفته و هرکدام از اینها بین 15 تا 25 نفر از این سه گروه را تشکیل می‌‌دهند و تعدادی از اینها تشکیل شده که جلسات و بحث‌هایشان را شروع کرده‌اند و تعدادی دیگر نیز در شرف تاسیس هستند. این یک سازوکار برای مشارکت دادن نخبگان در طراحی الگو است که در اتاق‌های دربسته تهیه می‌شود.

*** تشکیل 100 حلقه‌ نخبگان در یک سال***

یکی دیگر کار آنها و حلقه‌های الگوست که اینها در هر جای کشور می‌تواند تاسیس شود. هر کدام از این‌ها جمع‌هایی است که خودشان در تهران، شهرستان‌ها، دانشگاه و حوزه علمیه اجرا یا برنامه‌ریزی تشکیل می‌شوند و روی مباحث مختلف بحث و بررسی می‌کنند و نتایجش را در اختیار اندیشکده‌ها و در اختیار مرکز الگوی اسلامی قرار می‌دهند و تعدادشان می‌تواند زیاد باشد و به تازگی ضوابطش تهیه شده و ما امیدوار هستیم که مثلاً در طول یک سال شاهد تشکیل یک صد از این حلقه‌ها باشیم که به صورت خودجوش تشکیل شوند، البته با حمایت مرکز.

این دو تا از فرآیند جلسه است و یکی هم کنفرانس‌هایی است که سالانه به وسیله مرکز برگزار می‌شود و شخصیت‌های علمی مقالات خودشان را می‌فرستند و بعد استفاده می‌شود. یکی سازوکاری است که برای جوان‌ها پیش‌بینی شده است. کنگره «پیشگامان پیشرفت» که جوان‌ها اینجا کارهای خودشان را تدوین و ارائه می‌کنند و باهم بحث و بررسی می‌کنند و حاصل آن در الگو استفاده می‌شود و سازوکارهای دیگری که طراحی شده و اگر بخواهم توضیح دهم، طولانی خواهد شد.

*** تاسیس 10 اندیشکده در مرکز الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت***

*‌ تسنیم: همان طور که گفتید یکی از اندیشکده‌ها در مرکز، اندیشکده‌های اقتصاد است. آیا اندیشکده‌های دیگری در مرکز راه‌اندازی می‌شود؟

- واعظ زاده: یکی از آنها اقتصاد است و کل موضوعات مربوط به پیشرفت را در حدود اندیشکده تاسیس کردیم که تاکنون بیش از 10 تا از این اندیشکده‌ها تاسیس شده و بقیه در موارد عملیاتی‌تر است؛ و این 10 مورد مباحث کلان‌تر است مثل همین مبانی، عدالت، اقتصاد، خانواده و علم اساسی‌تر است و بعد مبانی که مثل چرخه نوآوری یا کسب و کار یا انرژی بعداً تشکیل می‌شود و اول باید مباحث کلی و کلان تا حدودی روشن شود و به تدریج آنها را هم تشکیل می‌دهیم.

*‌ تسنیم: آقای دکتر در رابطه با بحث پایگاه جهان اسلامی ADSD که جمهوری اسلامی پیشگام بوده است، تاکنون مرکز الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت چه موفقیت‌هایی در این زمینه داشته و آیا برنامه خاصی برای فعالیت این پایگاه داشته‌اید؟

- واعظ زاده: این پایگاه خوشبختانه یک قدمی است که در کشور برداشته شد و ان شاء الله باید توسعه کمی و کیفی پیدا کند‌ البته در طراحی الگو از استفاده‌کنندگان آن پایگاه هستیم و مدیریت و برنامه این پایگاه ارتباطی با این مرکز ندارد‌ اما شخصیت‌هایی که در طراحی الگو نقش دارند و در مرکز رفت‌وآمد دارند، باید از آنجا استفاده کنند و از مقالاتی که در آنجا هست، استفاده کنند. مقالاتی هم که ما در کنفرانس‌هایمان تولید می‌کنیم، ان شاء الله در آنجا نمایه خواهد شد.

*‌ تسنیم: تاکنون مقاله‌ای از مرکز الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت به پایگاه اسنادی جهان اسلام ارائه دادید؟

- واعظ‌زاده: آمار مقالاتی که در خود مرکز یا در ارتباط با پیشرفت تهیه شده را داریم. همین دو کنفرانس هست، دو کنگره پیشگامان پیشرفت تا حالا برگزار شده و مهم‌تر از این‌ها نشست‌های اندیشه‌های راهبردی که در حضور مقام معظم رهبری برگزار شده و موضوعات مختلف آن همه مربوط به پیشرفت است. اولی پیشرفت، دومی عدالت، سومی خانواده، چهارمی آزادی بود.

*‌ تسنیم: آیا به صورت خصوصی در مورد فعالیت‌های مرکز الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت با مقام معظم رهبری دیداری داشتید؟

- واعظ‌زاده: رهبری غیر از آن نشست‌ها که در حضور ایشان برگزار شد و علنی هم بود، اساس‌نامه مرکز را تصویب ‌و ابلاغ فرمودند که اساس‌نامه خطوط حرکت مرکز و طراحی الگو و جایگاه الگو به روشنی مشخص شد. کاری است که رهبری انجام دادند و البته تاسیس مرکز هم با حکم رهبری بوده است و شورای عالی مسئول مرکز را هم رهبری معین فرمودند و گزارش پیشرفت هم در نشست اندیشه‌های راهبردی هم از غیر آن طریق، خدمت ایشان ارائه شده و خواهد شد ان شاء الله و خود الگو هم تقدیم ایشان خواهد شد که هر صورت که صلاح بدانند، تصویب و ابلاغ خواهد شد.

*‌ تسنیم: با توجه به اینکه قشر نخبه، خلاق و فعال جامعه در دانشگاه‌ها هستند و در یک دهه اخیر نیز که صنعت به آنها اعتماد کرده است، نتایج بسیار خوبی را به دست آوردند، آیا مرکز الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت نیز از ظرفیت دانشگاه‌ها استفاده می‌کند؟

- واعظ‌زاده: نکته‌ای که عرض می‌کنم الآن کاری که انجام شده و مقالاتی که تهیه شده و مباحثی که مطرح شده تنها آن نیست که مستقیماً مرکز آن را انجام می‌‌دهد. دانشگاه‌ها، حوزه‌های علمیه، مراکز مختلف هم وارد کار شدند و اینها هم کارهای خوبی را انجام داده‌اند. مثلاً دانشکده اقتصاد، دانشگاه امام صادق، دانشگاه علامه طباطبایی و بعضی از دانشگاه‌های دیگر در تهران و شهرستان‌ها برنامه‌هایی برای خودشان داشتند که نتایجش هم در اختیار ما قرار گرفته و اینها هم مورد استفاده قرار می‌گیرد که در آمار مقاله‌ها باید حساب کنیم و شاید به همان اندازه‌ای باشد که در این کنفرانس‌هایی که مستقیماً مرکز برگزار می‌کند و قابل مقایسه باشد.

*‌ تسنیم: موضوع پیشرفت چقدر می‌تواند با زندگی مردم عجین باشد. مشاهده می‌کنیم هر جا که توده‌های مردمی از موضوع یا طرحی حمایت می‌کنند، در حرکت مسئولان نیز شتاب یا حرکتی ایجاد می‌شود و از سوی دیگر نیز اگر مسئولان با مشکلی در مسیر کار مواجه شوند، مردم به آنها کمک می‌کنند. در این زمینه باید چه اقداماتی صورت گیرد و شما در مرکز چه اقدامی را انجام دادید؟

- واعظ‌زاده: سؤال بسیار خوبی کردید، اگر پیشرفت کشور فقط به وسیله نخبگان طراحی شود و فقط به وسیله مدیران دولتی اجرا شود، این پیشرفت مطلوب نیست. چون ما تعریف کردیم پیشرفت یعنی تحول اجتماع به سمت هدف‌های مطلوب. یک بخش کوچکی از این در اختیار دولت و در اختیار بخش‌های حاکمیتی است و بخش مهم در اختیار خود مردم است.

بنابراین اولاً در طراحی الگوی پیشرفت این بخش نادیده حتماً باید دیده شود و این بخش هم به صورت دستوری نخواهد بود یعنی اگر بخواهید سطح زندگی را بهبود دهید نمی‌توانید بخشنامه به مردم ابلاغ کنید و باید یک نوع برنامه‌ای بریزید که با استقبال مردم با مباشرت خود مردم این سطح زندگی که مقبول بوده، عملی شود. باید از خود مردم بازخورد بگیریم.

*** اگر نخبگان دغدغه‌های خودشان را در الگو مطرح کنند، الگو مردمی نمی‌شود***

بنابراین یکی از مسائل مهم این است که مردم خودشان دلبسته باشند و مشارکت داشته باشند. شرطش این است که مسائل خودشان مطرح شود. درست است که نخبگان درجه اول را در طراحی الگو دارند ولی اگر نخبگان بیایند به اصطلاح دغدغه‌های خودشان را فقط در این الگو ببرند، هیچ‌وقت این الگو، الگوی مردمی نخواهد شد. اینکه رهبری فرمودند مدیریت تحولات کشور به دست نخبگان دانشگاهی باشد، اینها باید مسائل و مشکلات مردم را مدیریت کنند.

یک گروه نخبگانی می‌آید و فکر می‌کنند که توسعه سیاسی امروز خوب است؛ نمی‌خواهم بگویم بد است یا خوب ولی می‌خواهم بگویم این دغدغه نخبگانی است. یک گروه فردا می‌آیند و می‌گویند که توسعه اقتصادی، باید برویم، این مردمی نمی‌شود باید ببینند مسائل و مشکلات و حساسیت‌های مردمی چیست تا به صورت علمی تعریف و راه‌حل برایش پیدا کنند.

یکی از اشکالات ما که در برنامه‌های بلندمدت کشور بوده این است که مردم نمی‌توانند ارتباط برقرار کنند. مردم فکر می‌کنند که این شاخص‌های قلمبه-سلمبه که تعریف می‌شود و غالباً تخصصی است، اینها متعلق به دولت‌مردان و برنامه‌ریزان است و مسائل و مشکلات روزمره‌شان هم مال خودشان. در حالی که نباید این گونه باشد و همین مسائل و مشکلات است که باید در قالب برنامه پیشرفت حل شود.

وقتی می‌گوییم که بیکاری، بیکاری کجاست؟ فقط درصد بیکاری در کشور نیست. بیکاری در خانواده‌هاست و بچه‌هایی که از دانشگاه‌ها بیرون آمدند. باید ببینیم بیکاران چه کسانی هستند و چه ترکیب و سن و سالی دارند و چگونه می‌شود به آنها کمک کرد؟ بنابراین برای اینکه مردم دلبسته و علاقه‌مند شوند و مشارکت کنند در اجرای این الگو باید در طراحی آن حضور داشته باشند که مسائل و مشکلاتشان مطرح شود.

خوشبختانه با توسعه آموزش عالی در کشور و تربیت نیروی انسانی که موفق بوده اکنون بیش از 10 میلیون و بین 10 تا 12 میلیون دانشجو و دانش‌آموخته دانشگاهی داریم که این‌ها مردم هستند و صاحب‌نظرند.

ما از طریق این اندیشکده‌‌ها، حلقه‌ها، کنفرانس، کنگره پیشگامان پیشرفت و کارهای زیادتر دیگری که باید انجام شود. باید تعداد هرچه بیشتری از نیرو را به همکاری دعوت کنیم تا این برنامه واقعی و مردمی شود و یک برنامه خاص نخبگان نشود و اگر این طور شود، تضمین اجرا پیدا می‌کند.

اگر مردم به این برنامه دلبسته و منتظر اجرایش باشند و آن را به نفع خودشان می‌دیدند، آن را حلال مشکلات خودشان می‌دیدند و با پوست و گوشتتان لمس می‌کردند و می‌دیدند، آن برنامه تنها ضمانتش این نیست که تصویب و ابلاغ شده است، بلکه مردم باید دنبال کنند که نتیجه‌اش چه می‌شود. ما به این یک گفتمان می‌گوییم و کاری است که از همین طریقی که اکنون شما انجام می‌دهید، باید ایجاد شود ولی یک تضمین اجرا خواهد بود تا ان شاء الله مشکلی که بیان کردم.

برخی از برنامه‌ها به درستی اجرا نشده و فراموش شده چون در اتاق‌های دربسته بوده و یک دولتی آن را تهیه و یک مجلسی هم آن را تصویب کرده و بعد هم دولت و هم مجلس تغییر کردند، دیگر کسی نسبت به آن برنامه تعصب ندارد و مردم هم که در جریان نبودند، پس اصلاً انگار چیزی نبوده و فقط یک مصوبه داریم که قانونی است و ابلاغ هم شده در حالی که کسی به آن تعصب ندارد و کسی دنبال آن نیست. به دلیل اینکه هم دولت و هم مجلس عوض شده است.

ولی اگر مردم و نخبگان در جریان بودند، نخبگان که همیشه هستند، اگر دلبسته بودند و اینها همیشه دلبسته‌اند حتی اگر دولت عوض شود، مدرسان حوزه، دانشجویان، فارغ‌التحصیلان اگر بودند، باید مطالبه‌ای ایجاد می‌شد بنابراین نه‌تنها در مرحله برنامه‌ریزی به طراحی خوب کمک می‌کند چون فکر بیشتری جذبش شده در مرحله اجرایی، بلکه ضمانت بیشتری ایجاد می‌کند این است که هنوز گفتمان پیشرفت صورت نگرفته است. گفتمان پیشرفت، مثل گفتمان انقلاب، مثل گفتمان دفاع مقدس است که برای همه ضرورتش و اهمیتش کاملاً جا افتاده بود و کسی ابهامی نداشت.

پیشرفت هنوز یک واژه هست و هنوز آن بالاهاست و باید در مردم بیاید و معلوم شود که اگر این سرمایه‌های عظیم که راکد مانده و باید به کار گرفته شود، این سرمایه‌های عظیم ما هر روز به‌کار گرفته نمی‌شود و نیروی انسانی ما که تربیت شده‌اند، درست به کار گرفته نمی‌شوند. منابع طبیعی عظیم ما، موقعیت سوق‌الجیشی کشور، هر لحظه‌اش اهمیت دارد. مثل اینکه ساختمانی آتش گرفته و شما بی‌خیال باشید. زود باید به داد برسیم تا این منابع هدر نرود که این روحیه در مردم و خود ما هنوز ایجاد نشده است که باید به هدف‌های بزرگ برسیم در حالی که منابع و نیروی انسانی را داریم، فرهنگمان این را می‌گوید پس باید مشغول شویم. این هنوز ایجاد نشده است و آن روحیه را شما هنوز نمی‌بینید.

خوشبختانه مردم ما در مقایسه با مردم بسیاری از کشورهای دیگر بلندپروازند. مردم بلندهمت‌اند و به یک آب‌باریکه قانع نیستند. اکنون که رهبری این را مطرح فرموده‌اند و نخبگان می‌پیوندند، ما امید داریم که گفتمان و فضا و آن ذهنیت ایجاد شود و ان شاء الله کشور به صورت دسته‌جمعی به سمت هدف‌های بلندی که اجمالاً در ذهن همه ایرانی‌‌ها هست، حرکت کند و همین طور که در خیلی از زمینه‌ها در دنیا دست برتر را پیدا کردیم، در بقیه زمینه‌ها هم به جاهای برتر برسیم.

*‌ تسنیم: آقای دکتر چند درصد احتمال دارد همین برنامه‌هایی که دارید خاصه دغدغه‌های مردم باشد و چند درصد با دغدغه‌های مردم سازگار است. به عنوان مثال چقدر اندیشکده‌های اقتصاد برای رفع مشکلات مردم فعالیت می‌کنند؟

- واعظ‌زاده: سعی‌مان بر این است که همه الگو متوجه دغدغه‌های اساسی مردم باشد و برای این کار ما باید مقدمات را فراهم کنیم. این نیست که مستقیماً شما سر مباحثی بروید که همین امروز در جامعه در حال اتفاق است. این کار مدیران اجرایی است تازه آنها هم باید با یک عقبه فکری مشکلات را حل کنند. این الگو یک برنامه درازمدت است اما این برنامه درازمدت باید مسائل مردم و مسئله توازن دخل و خرج مردم، مسئله رفاه مردم، مسئله هنجارهای فرهنگی و اجتماعی را درست کند و مسئله سیستم اداری کشور و نظام اداری کشور ‌که اعصاب همه را خرد کرده، باید درست شود.

مسئله دیگر اشتغال است. الآن آموزش عالی ما درست شده و هر کسی می‌خواهد وارد آموزش عالی شود، می‌داند که باید چه کار کند و کدام نوعش را می‌خواهد، چگونه و راهش معلوم است اما اشتغال الآن این طوری است؟ نه. چند نوع اشتغال داریم؟ شاغل شدن چگونه است؟ اگر برای خودتان می‌خواهید کار کنید، چه مقدماتی لازم دارید؟ در بعضی از کشورها این مسائل مثل همین آموزش عالی که ما درستش کردیم، روشن است.

می‌توانید تصورش را بکنید که چطور ممکن است بحث اشتغال مثل آموزش عالی برای همه روشن باشد. یکی از دبیرستان فارغ‌التحصیل شده می‌داند که چه کار می‌خواهد بکند. آیا می‌خواهد به علمی- کاربردی برود یا دانشگاه دولتی، دانشگاه غیرانتفاعی، شانس‌های خود را امتحان کرده و در یکی از اینها وارد شده و مشخص است که می‌خواهد چه کار کند و شهریه باید بدهد یا ندهد و میزانش چقدر است و چقدر واحد باید بردارد، همه این موارد روشن است در حالی که زمانی اینها روشن نبود.

جمعیتی عظیمی بیرون از آموزش عالی می‌ماندند و نمی‌دانستند که باید چه کار کنند. دیپلمه بیکار داشتیم. حالا دیپلمه بیکار نداریم و لیسانس بیکار داریم. این را حل کردیم و اشتغال هنوز حل نشده است. این دغدغه مردم است و الگو باید چه کار کند؟ بسترش فراهم شود که مثلاً کمک دولت این مقدار است، بخش خصوصی این مقدار، خود شما اگر می‌خواهید کارفرما خودت باشی، راهش این است و این مقدار منبع را باید از اینجا بیاورید، این مقدار منبع از آنجا می‌آید، موقعیتش این می‌شود و از این دست را الآن نمی‌توانیم تصور کنیم. خیال می‌کنیم باید همین جوری باشد.

وقتی مثال می‌زنم با آموزش عالی مقایسه می‌کنم برای اینکه روشن شود اشتغال هم به همین صورت باشد و یا نه؟ مثلاً حضور در عرصه سیاسی الآن دانشجو، استاد ما در عرصه سیاسی می‌خواهد ابراز نظر کند، آیا الآن همه چیز روشن است؟ ما خیال می‌کنیم خب همین است در حالی که خیلی روشن‌تر از این می‌تواند باشد و مصالح کشور حفظ شود و نشاط در محیط‌های روشنفکری وجود داشته باشد و سازوکارهایی می‌خواهد که این الگو باید اینها را روشن کند.

***30 موضوع مورد بررسی مرکز الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت***

*‌ تسنیم: آیا فعالیت‌های شما در همین محورها گه گفتید، انجام می‌شود؟

- واعظ‌زاده: ببینید روی تمام موضوعات عرض کردم. این یک برنامه جامع است که در حدود 30 موضوع تقسیمش کردیم و این‌ها با همدیگر باید هماهنگ شود تا یک برنامه‌ای که هم از جهت مبانی اساس درستی داشته باشد و هم مسائل و مشکلات مردم را جواب دهد، تهیه شود. این کاری است که شروع شده و امیدواریم که با همت همه و با هدایتی که رهبری دارند و دعای خیر و مشارکت مردم و نخبگان ان شاء الله به سرانجام برسد.

*** درخواست مقامات کشورهای بیداری اسلامی از مرکز الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت***

*** همکاری با یکی از کشورهای منطقه برای بیداری اسلامی***

*‌تسنیم: آقای دکتر با توجه به اینکه مشاهده می‌شود در چند سال کشورهای منطقه علیه حاکمان مزدور و دست نشانده خود قیام کردند و یک بیداری اسلامی در منطقه اتفاق افتاد، آیا در مرکز برنامه‌ای برای کشورهای بیداری اسلامی در نظر گرفتید و یا برنامه‌ای را تدوین کردید؟

- واعظ زاده: این الگو اتفاقاً امروز نیاز اساسی کشورهایی است که نهضت بیداری‌شان به نتیجه رسیده است و یک مرحله‌اش را با موفقیت پشت سر گذاشته‌اند و بعضاً هم سؤالاتی از ما می‌شود. در واقع از تجربه ما می‌خواهند استفاده کنند و در یکی از کشورها مقالات ما را خواستند تا ترجمه کنند که با آنها همکاری کنیم. نام نمی‌برم ولی همکاری را شروع کردیم که باید به زبان عربی ترجمه شود.

***آمادگی مرکز الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت برای کمک به کشورهای بیداری اسلامی***

بنابراین الآن به ما احتیاج دارند و این یکی از ضرورت‌های تهیه نقشه است و به ما می‌گویند که کو برنامه جامع شما؟ ما برنامه‌های متعدد داریم و می‌توانیم به آنها ارائه دهیم اعم از سیاست‌های کلان و چشم‌انداز ولی یک برنامه جامع که هم اسلامی باشد و هم مقتضیات کشور را در نظر گرفته باشد، در حال حاضر نداریم که ارائه دهیم و بگوییم که شما هم مثل این و با مقتضیات کشور خودتان عمل کنید البته اسلام که مشترک است بنابراین اکنون که این نهضت‌ها در یک مرحله به موفقیت می‌رسند، بلافاصله با این مسئله مواجه می‌شوند که چگونه می‌توان کشور را اداره کرد و چگونه می‌توان به پیشرفت رسید و تجربه ایران با این همه دستاوردهای بزرگ و مثبت و با این همه مشکلات و موانع چی بوده؟ این سؤال الآن برایشان مطرح است و ما باید زودتر این برنامه را تدوین کنیم و خودش یک نقش الهام‌بخشی موثری در بیداری اسلامی هم خواهد داشت.

*** گفت‌وگو از سیدمحمدمهدی توسلی و صادق امامی

نوشتن دیدگاه


تصویر امنیتی
تصویر امنیتی جدید