گزارش تاسیس و شرح حوزه ماموریت و فعالیت‌های اندیشکده آمایش بنیادین

 

 

در پیگیری ماموریت های مرکز الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت و پس از تصویب شورای عالی مرکز، اندیشکده آمایش بنیادین با عضویت چهل و یک نفر از استادان برجسته دانشگاه های کشور در حوزه آمایش سرزمین و علوم مرتبط و مدیران اجرایی ارشد و با سابقه در این حوزه در اسفندماه 1391 تاسیس شد.

شان تاسیس اندیشکده آمایش بنیادین، ضرورت لحاظ فضا و پهنه بندی های جغرافیایی در الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت است، بدین معنا که در طراحی و اجرای الگو لازم است به اقتضائات فضایی شامل الف. گستره جغرافیایی اجرای الگو، ب. نحوه توزیع عناصر پیشرفت در گستره فضایی (جغرافیایی) مذکور و ج. نحوه بهره برداری از امکانات فضایی برای تحقق پیشرفت مورد نظر در الگو توجه شود. از سوی دیگر با لحاظ هدف غایی الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت یعنی تحقق تمدن نوین اسلامی (به عنوان آرمان انقلاب اسلامی)، آمایش بنیادین به دنبال سازماندهی فضای جغرافیایی جهت تحقق هدف مذکور است.

براساس مصوبه شورای عالی مرکز، ماموریت اصلی این اندیشکده عبارت است از: "طراحی آرایش هدفمند و بهینه کلیه عوامل پیشرفت در ارتباط با ظرفیت های انسانی، اقلیمی، تاریخی، فرهنگی و غیره در تمام مناطق و نواحی کشور، با توجه ویژه به خلیج فارس، مناطق کویری، روستاها و مناطق مرزی" که براساس مصوبات شورای مذکور، مقرر گردید در اولین جلسات اندیشکده، مشروح حیطه کاری اندیشکده مورد بحث و بررسی و تصویب قرار گیرد.

نخستین جلسه اندیشکده در هفدهم فروردین ماه سال جاری (1392) در محل مرکز الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت با حضور جناب آقای دکتر واعظ زاده (رییس محترم مرکز) برگزار گردید. رییس مرکز در این جلسه پس از بیان اجمالی ماهیت الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت و مبنای تشکیل اندیشکده آمایش بنیادین، بر ضرورت برنامه ریزی اندیشکده برای تحقق سه ماموریت اصلی مرکز در حوزه کاری خود (شامل 1. نظریه پردازی، 2. گفتمان سازی و 3. تهیه سند الگو) تاکید کردند. در ادامه اعضاء به بحث و تبادل نظر در خصوص ماهیت اندیشکده آمایش بنیادین و حوزه های کاری آن، آسیب شناسی آمایش سرزمین در کشور، نهادهای دانشگاهی و اجرایی مرتبط با حوزه کاری اندیشکده و نحوه تعامل با آنها و ملاحظات بومی و اسلامی که می بایست در الگوی آمایش سرزمین لحاظ شود بحث و گفتگو کردند. همچنین برنامه ریزی گردید تا جلسات اندیشکده به صورت یک هفته در میان در روزهای شنبه از ساعت 16 تا 18 برگزار گردد.

جلسات دوم تا دوازدهم اندیشکده به بحث و تبادل نظر در خصوص موارد زیر اختصاص یافت:

الف. سابقه و الگوهای آمایش سرزمین در کشور و آسیب های آن؛

ب. نظریه عدالت جغرافیایی و الزامات آن در برنامه ریزی فضایی و آمایش سرزمین؛

ج. نقشه راه اندیشکده آمایش بنیادین در تطبیق با نقشه راه مرکز؛

د. موضوعات کلیدی و نظام مسائل اندیشکده آمایش بنیادین؛

ه. نظام پژوهشی اندیشکده و اولویت های پژوهشی جهت اجرا توسط اعضای اندیشکده یا سایر نهادهای دانشگاهی و اجرایی؛

در نتیجه مباحث صورت گرفته- که مشروح آنها پس از تدوین نهایی و با تدبیر رییس محترم اندیشکده و رییس محترم مرکز منتشر خواهد شد- برخی از وجوه آمایش بنیادین و جایگاه آن در مجموعه الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت تا کنون به شرح ذیل جمع بندی گردیده است:

الف. هدف غایی آمایش بنیادین، تحقق تمدن نوین اسلامی است؛

ب. مدخل ورود آمایش بنیادین به الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت، عنصر فضای جغرافیایی است. با توجه به اینکه اولا) تمام وضعیت ها، رفتارها، فرآیندها، منش ها و بینش ها در سطح فضای جغرافیایی شکل می گیرد و ثانیا) عنصر مکان در شکل دهی این عوامل موثر است، آمایش بنیادین در مجموعه الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت اهمیت می یابد.

ج. آمایش بنیادین با ابتناء بر تحلیل جغرافیایی پیشرفت اسلامی ایرانی (با جهت گیری تاسیس تمدن نوین اسلامی) و عوامل موثر بر آن و با القاء ضرورت و چگونگی ورود این نگاه تحلیلی به مباحث و موضوعات تخصصی در سایر اجزاء محتوایی و ساختاری الگو (اقتصاد- فرهنگ- سیاست- علم- معنویت و ...) زمینه طراحی و اجرای کارآمد الگوی نهایی با لحاظ همه عوامل فضایی موثر و متاثر را فراهم می آورد.

براساس توضیحات فوق همچنین مقرر گردید تا چهار موضوع اساسی در حیطه کاری اندیشکده قرار می گیرد:

یک. تعیین گستره جغرافیایی اجرای الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت (پهنه جغرافیایی الگو)؛

دو. تبیین گستره موضوعی (تخصصی) در سازماندهی فضای جغرافیایی؛

سه. تبیین الگوی توزیع عناصر پیشرفت (با تعریف اسلامی آن) در سطح فضای جغرافیایی مورد نظر؛

چهار. روش شناسی بهره گیری از امکانات و فرصت های توزیع شده در فضای جغرافیایی برای تحقق پیشرفت اسلامی؛

 

 

* دکتر حجت الله عبدالملکی؛ دبیر اندیشکده آمایش بنیادین و عضو هیات علمی دانشگاه امام صادق (ع)

 

نوشتن دیدگاه


تصویر امنیتی
تصویر امنیتی جدید